سيد محمد حسيني شاهرودى / مصطفى آخوندى
127
اطلاعات رزمى در جنگهاى صدر اسلام ( فارسى )
« مِنْ عَبْدِاللَّهِ عَلىّ اميرِ الْمُؤْمِنِينَ الى مَنْ مَرَّ بِهِ الْجَيْشُ مِنْ جُباةِ الْخَراجِ وَ عُمَّالِ الْبِلادِ : امَّا بَعْدُ ، فَانّي قَدْ سَيَّرْتُ جُنُوداً هِىَ مَارَّةٌ بِكُمْ انْ شَاءَاللَّهُ ، وَ قَدْ أوْصَيْتُهُمْ بِما يَجِبُ لِلَّهِ عَلَيْهِمْ مِنْ كَفِّ الْأَذى وَ صَرْفِ الشَّذى ، وَ أنَا . . . . » « 1 » از بندهء خداوند على بن ابىطالب ، اميرالمؤمنين ، به خراجستانان و فرمانداران شهرها كه سپاه اسلام از قلمروشان مىگذرد . اما بعد . . . سپاهيانى روان كردهام كه به خواست خدا از سرزمينهايى كه زير فرمان شماست خواهند گذشت . و آنچه به فرمان الهى بر آنان واجب است ، مانند نيازردن مردم و خويشتندارى از شرارت ، به آنان سفارش كردهام . اگر به شما و اهل ذمّهء ديار شما زيانى برسانند من از آن بيزارى مىجويم ؛ مگر آنكه سپاهيان به گرسنگى مرگبار دچار شده و براى سير كردن خود چارهاى نداشته باشند . پس هر يك از سپاهيان از روى هوسرانى و ستمگرى از مردم چيزى ستاند ، وى را كيفر دهيد و دست بىخردان قوم خود را از آزار و گزند و تعرّض به سربازان كوتاه كنيد . من در پشت سپاه ، چشم براهم . اگر ستمى بر شما رفت ، به من گزارش كنيد و اگر از كسى از سپاهيانم گزندى به شما رسيد ، مرا آگاه سازيد كه جز به پشتيبانى خدا و همت من دفع او نمىتوانيد و من به يارى پروردگار ، او را از كار بر كنار مىسازم . رفتار حضرت على عليه السلام با غير نظاميان بهگونهاى بوده است كه دشمن نيز به خوبى آن اعتراف مىكرد . عمرو بن عاص در گفت و گويى كه با معاويه داشت ، به او گفت :
--> ( 1 ) - نهجالبلاغه ، نامه 60 .