پژوهشكده تحقيقات اسلامى سپاه

16

اسوه هاى فرماندهى ( فرماندهان صدر اسلام ) ( فارسي )

معمول‌ترين شيوهء كنيه‌گذارى ، كنيه پدرى ( ابوّت ) است كه غالباً از نام بزرگ‌ترين فرزند پسر استفاده مىشود ، هرچند نامهاى اعتبارى نيز در كنيه‌گذارى سهم بسزايى دارد . در تعداد و نام و جنسيّت فرزندان حمزه ميان تاريخ‌نگاران اختلاف نظر فراوان وجود دارد ، امّا در بارهء كنيهء او همگى اتفاق دارند يعنى « ابويعلى » و « ابوعُمارة » به نامهاى دو پسرش « 1 » « يعلى » و « عمارة » . « 2 » هويت « يعلى » روشن است ، ولى نام و جنسيت « عمارة » در هاله‌اى از ابهام قرار دارد . با اين كه كنيهء ابو عمارة به مراتب بيش از كنيهء ديگر حمزه كاربرد داشته ، كتاب « الاصابه » تصريح دارد كه « عمارة » دختر حمزه است ، « 3 » ولى كنيه قرار گرفتن نام دختر - بويژه در آن دوران كه به مراتب ناپسندتر از كنيه‌هاى اعتبارى و قراردادى است - اين احتمال را نفى مىكند . فرزند رشيد عبدالمطّلب عبدالمطّلب فرزندان پسر و دختر بسيارى داشت ، ولى در اين ميان چهار تن از پسران وى از بقيه معروف‌ترند : 1 . عبد مناف ، مكنَّى به « ابوطالب » ؛ 2 . عباس ، نياى خاندان عباسيان ؛ 3 . حضرت حمزة ؛ 4 . جناب عبداللّه پدر گرامى پيامبر ( ص ) . « 4 »

--> ( 1 ) . اسد الغابه ، ج 2 ، ص 46 ؛ دايرة المعارف اعلمى ، ج 17 ، ص 41 ؛ المستدرك على الصحيحين ، ج 3 ، ص 192 . ( 2 ) . اعيان الشّيعه ، ج 6 ، ص 243 ؛ سير اعلام النبلاء ، ذهبى ، ج 1 ، ص 127 ؛ المستدرك على الصحيحين ، ج 3 ، ص 192 و 199 ؛ معجم رجال الحديث ، سيد ابوالقاسم خويى ، ج 6 ، ص 271 . ( 3 ) . الاصابة ، ابن حجر عسقلانى ، ج 4 ، ص 332 و 365 . ( 4 ) . مختصر تاريخ العرب ، سيد امير على ، ترجمهء عفيف البعلبكى ، ص 13 . عنوان انگليسى كتاب snecaraseht fo yrotsiH trohs A است كه به معنى « مختصر تاريخ المسلمين » مىباشد . به الاعلام ، زركلى ، ج 1 ، ص 355 مراجعه شود .