پژوهشكده تحقيقات اسلامى سپاه

17

اسوه هاى فرماندهى ( فرماندهان صدر اسلام ) ( فارسي )

در جنگ فِجار شكوفايى سلحشورى و توان رزمى حمزه ، همزمان با آغاز دوران جوانى وى به ظهور رسيد . او در نوجوانى شاهد جنگهاى زنجيره‌اى و توانفرساى « فِجار » ( گناه ) بود . اين جنگها از آن رو در تاريخ به اين نام شهرت يافت كه يا در يكى از ماه‌هاى حرام اتفاق افتادند و يا علت آنها در يكى از اين ماهها بوده است . « 1 » از معروف‌ترين آنها فجار بَرّاض است كه ميان قريش و قبيلهء هوازن در سال 39 قبل از هجرت اتفاق افتاد . در اين واقعه حضرت محمد بن عبداللّه ( ص ) در چهارده سالگى در كنار قريش حضور داشت و چوبه‌هاى تير به دست عموهاى خود مىداد . « 2 » دومين دوره از جنگ فجار در سال بيستم پس از عام الفيل يا 33 سال قبل از هجرت رخ داد و عرب تا آن روز جنگى به آن گستردگى به خود نديده بود . اين دوره شامل پنج واقعه است كه مهمترين آنها عكاظ است كه ميان قبايل كنانه و قريش از يك سو و قبايل هوازن از سوى ديگر اتفاق افتاد . در اين نبرد همهء طوايف قريش وارد كارزار شدند و فرماندهى هر خاندان را مهتر آنان به عهده داشت . بدين جهت فرماندهى خاندان بنى هاشم در دست زبير بن عبدالمطّلب بود ، و رسول خدا ( ص ) نيز - كه بيست سال بيشتر نداشت - همراه او بود . « 3 » طبيعى است در آن جنگ ، حمزه نيز حضورى فعال داشته است . در كنار پيامبر ( ص ) خواستگارى پس از آنكه حضرت خديجهء كبرى ( س ) بر خصلت‌هاى والاى پيامبر ( ص ) آگاهى كامل يافت ، از دل و جان خواهان همسرى آن حضرت شد . بدين منظور پيكى نزد آن بزرگوار روانه كرد و پيشنهاد خود را به عرض رساند . آن حضرت در اين باره از عموهايش

--> ( 1 ) . ماه‌هاى حرام در سال قمرى عبارتند از سه ماه پى در پى ذى قعده ، ذيحجه و محرم ، و ماه رجب كه هفتمين ماه سال است . ( 2 ) . تاريخ الجاهليّه ، عمر فرّوخ ، ص 130 ؛ السيرة الحلبيه ، ج 1 ، ص 127 . ( 3 ) . العرب قبل‌الاسلام ، جرجى زيدان ، ص 272 - 273 .