صادق آئينه وند
76
ادبيات سياسى تشيع ( فارسي )
نام و نسب شاعر نامش همّام ، و پدرش غالب ، و كنيهاش ابو فراس بود . سيّد مرتضى در امالى « الغرر و الدّرر » آورده است كه فرزدق بر مذهب شيعى بود و به بنى هاشم عشق مىورزيد . در آخر عمر از كارهاى ناشايست دست شست و هتك و هجو را ترك گفت ، و به دين روى آورد . در ايام قبل هم به تمامى از دين بر كنار نبود ، و هرگز امر دين را مهمل نمىشمرد . 1 ملا عبد اللّه افندى در « رياض العلماء » گويد : ابو فراس ، شاعر ماهر معاصر جرير ، معروف به فرزدق ، شاعرى شيعى و امامى است . او همان كسى است كه قصيدهاى در فضل امام على بن الحسين - عليهما السّلام - انشاء كرد . اصحاب رجال او را در شمار ياران امام ( ع ) آورده و از او به نيكى ياد كردهاند . از بنى دارم بود ، بطنى از قبيلهى تميم . پدر و نيايش به مجد و بزرگى شهره بودن . صعصعه جدّش به نجاتدهندهى دختران زندهبهگور ( محيى الموؤدات ) معروف شد ، گفتهاند سيصد و شصت تن از دختران را از مرگ رهانيد . پدرش در آغاز حكومت معاويه مرد . او با قصيدهاى پدر را رثا گفت و از اين تاريخ چون بنى نهشل را هجو كرده بود ، از بيم زياد بن ابى سفيان ! ، والى عراق ، به بصره گريخت و سرانجام به كوفه آمد . در آنجا نيز از گزند زياد ، در امان نبود . آخر به مدينه رفت . پس از چندى مروان بن حكم به فرماندارى آنجا برگزيده شد ، و چون فرزدق قبلا او را هجو كرده بود ، به دستور مروان از مدينه تبعيد شد . فرزدق در راه خروج از مدينه به مكّه خبر مرگ زياد را شنيد و از همانجا به عراق برگشت و بىهيچ بيمى به زندگى خود ادامه داد .