صادق آئينه وند
225
ادبيات سياسى تشيع ( فارسي )
موسى را به جنگ ابراهيم فرستاد . ابراهيم فريفتهى كوفيان شد و رو به جانب كوفه نهاد و در « باخمرى » با لشكر منصور مقابله كردند و بر آنها شكستى سخت وارد آوردند . ولى ناگهان تيرى كه معلوم نبود از دست چهكسى و از كدام صف ، رها شد بر ابراهيم آمد و او از اسب بر زمين افتاد . شهادت ابراهيم در ذى حجّهى سال 145 هجرى واقع شد ، و عمرش به هنگام شهادت به چهل و هشت رسيده بود . بعضى از شعراء و از جمله دعبل خزاعى در قصيدهى تائيّه ، او را مرثيه گفتهاند : قبور بكو فان و اخرى بطيبة * و أخرى بفخّ نالها صلواتي و أخرى بأرض الجوزجان محلّها * و قبر ببا خمرى لذى القربات ابراهيم داراى پنجه و بازويى نيرومند بود و در فنون علم ، صاحب مقامى معلوم بوده است . جماعت بسيارى از اهل علم و نقلهى آثار با ابراهيم ، بيعت كردند و مردم را به يارى وى تحريض نمودند . ( ر . ك : مقاتل الطالبييّن ، ابو الفرج اصفهانى . عمدة الطّالب ، ابن عنبه . تتمة المنتهى و منتهى الآمال ، محدّث قمى ) . 6 - مأمون عبّاسى ابو العبّاس عبد اللّه بن هارون ملقّب به مأمون ، هفتمين خليفهى عبّاسى است كه پس از قتل برادرش امين ، به خلافت رسيد . طاهر ذو اليمينين قاتل امين ، از طرفداران و پشتيبانان مأمون بود و هم او بود كه امين را بكشت و سرش را به خراسان فرستاد . مأمون ، وزارت را به فضل بن سهل و حكومت عراق و فارس و خوزستان و يمن را به برادر ديگرش ، حسن بن سهل داد . و با تدبيرى ، امام رضا ( ع ) را از مدينه به اجبار به خراسان آورد . و بعدا چون احساس خطر كرد ، امام ( ع ) را مسموم كرد . ايّام خلافت مأمون قريب به بيست و يك سال طول كشيد . آغاز خلافتش سال 196 هجرى و پايان آن سال 198 بود . ( ر . ك : تتمة المنتهى ، محدّث قمى ) .