صادق آئينه وند

226

ادبيات سياسى تشيع ( فارسي )

7 - ادريس بن عبد اللّه بن حسن بن حسن بن على بن ابى طالب مادر ادريس عاتكه دختر عبد الملك بن حارث است . ادريس بن عبد اللّه از كسانى بود كه در جنگ « فخ » حاضر بود ولى كشته نشد و با غلامش راشد ، خود را به مكّه رسانيد و از آنجا همراه كاروان حاجيان به مصر رفت و از مصر به آفريقا ، و در شهرهاى فاس ، طنجه و بربر با او بيعت كردند . قدرت و شوكت او در آنجا افزون شد ، لذا هارون كسى را براى كشتن او فرستاد و او را مسموم كرد . ولى اولياى خلافت او ، پس از ادريس ، فرزند چهار ماهه‌ى در شكم مادرش را به عنوان خليفه برگزيدند ! و نام ادريس بر او نهادند . ( ر . ك : مقاتل الطالبييّن . تتمة المنتهى ) . 8 - فخ فخ ، موضعى نزديك مكّه به مسافت شش ميل در عربستان كه امروز « الشّهداء » خوانده مىشود و در روز ترويه‌ى سال 170 هجرى ، حسين بن على حسنى در آن مكان بر عبّاسيان خروج كرد و پس از نبرد عظيمى ، قهرمانانه با ياران فداكار و با ايمانش به شهادت رسيدند و سه روز اجساد مطهّرشان بر روى زمين باقى ماند و كسى آن‌ها را دفن ننمود ، تا درندگان و مرغان گوشتخوار از بدنشان بخوردند . از امام محمد تقى ( ع ) روايت شده است كه فرمود : « هيچ روزى بر علويان بعد از روز طف سخت‌تر و مصيبت‌بارتر از روز فخ نبوده است . دعبل خزاعى ، شاعر متعهّد و بلندآوازه‌ى شيعه در يكى از ابيات « تائيه‌ى » مشهورش اشاره‌اى به « فخ » و « صاحب فخ » دارد : قبور بكوفان ، و أخرى بطيبة - و أخرى بفخ ، نالها صلواتي ! ( ر . ك : مقاتل الطالبيّين . تتمة المنتهى . دايرة المعارف فارسى ) . 9 - اندلس اندلس يا اندلس ، در اصطلاحات جغرافيايى اسلامى تا اواخر قرون وسطى به تمام شبه جزيره‌ى ايبرى ( يعنى اسپانيا و پرتغال امروز ) اطلاق مىشده است . نويسندگان اسلام ، نام اندلس را به اسپانياى تحت حكومت اسلامى ، قطع نظر از وست آن ، اطلاق