عبد الحسين بينش
51
آشنايى با تاريخ تمدن اسلامى ( فارسي )
پرسش : سرچشمههايى كه از آنها نام برده شد ، تا چه اندازه ممكن است به انديشههاى اصيل اسلامى آسيب رسانده باشد ؟ 4 . انتقال علوم اسلامى به غرب داستان انتقال دانش مسلمانان به مغرب زمين و تأثيرى كه اين دانشها بر نوزايى و شكوفايى علوم غربى نهاده ، پيش از هر چيز به چند رويداد سياسى - نظامى بازمىگردد . عمده اين رويدادها ، لشكركشيهاى مسلمانان به اسپانيا و سيسيل « 1 » و در مقابل ، تهاجم اروپائيان براى تصرف سرزمين فلسطين در جنگهاى موسوم به صليبى است . اين تهاجمات متقابل ، موجبات همجوارى و اختلاط مسلمانان با مسيحيان و يهوديان را فراهم ساخت و زمينهاى را فراهم آورد تا دانشمندان نيز در كنار نظاميان ، به تعقيب هدفهاى علمى خاص خود بپردازند . 1 . نقش جنگهاى صليبى جنگهاى صليبى به يك دورهء دويست سالهء برخورد ميان مسلمانان و مسيحيان اطلاق مىگردد كه طى آن شمار بسيارى از اروپائيان با انگيزهء آزادسازى بيتالمقدس از چنگ مسلمانان ، عازم سرزمين فلسطين گشتند . اروپائيان در اين سرزمين ، با تمدنى بسيار فراتراز تمدن خودشان روبهرو گشتند ؛ و آن دسته از ايشان كه از هوش بيشترى برخوردار بودند ، در دوران حضورشان در فلسطين ، با بخشى از ادبيات عرب آشنا گشتند و پس از احاطه بر آنها ، مبادرت به شناساندنشان به كشورهاى خود كردند . از جملهء اين افراد مىتوان به چهرهء سرشناسى چون آدلارد دوبث ( Adelard de beth ) اشاره كرد « كه در پى سفرى به مشرق زمين و در دورهاى كه در اين سرزمين اقامت داشت ( 510 - 537 ه ) ، تحت تأثير علوم اسلامى قرار گرفت . اين تأثير را مىتوان هم در آثار اصلى خود او ، كه به گونهاى چشمگير متحول شده است ، ديد و هم در متونى كه او از نوشتههاى عربى به زبان لاتينى ترجمه كرده است . بنابراين آدلارد از نخستين مترجمانى بوده كه با آسيا تماس مستقيم داشته است .
--> ( 1 ) . سيسيل ، ايتاليايى سيچيليا ، در مآخذ اسلامى صقليه ، جزيرهاى خودمختار در ايتاليا ؛ كرسيش پالرمو . ( دايرة المعارففارسى )