گفتنى است كه تأثير صليبيان از جهت ارتباط بخش بزرگى از رويدادهاى تاريخى حايز اهميت است ، لكن از ديدگاه انتقال انديشه‌ها و تئوريهاى علمى به طور اخص ، در مقايسه با سهم ديگران - كه بايد به بررسى آن بپردازيم - در رديف عقب‌تر قرار دارد . « 1 » 2 . نقش سيسيل نقش سيسيل و تا حدودى جنوب ايتاليا در انتقال علوم اسلامى با وجود محدوديتهاى مكانى بسيار عميق بوده است . مسلمانان آفريقا در سال 213 / 827 در سيسيل پياده شدند . در 216 / 831 بر پالرمو « 2 » تسلط يافتند و در 228 / 842 مسينا « 3 » را به تصرف درآوردند . سرانجام در سال 265 / 878 با تصرف سرقسطه بر تمام جزيره چيره گشتند و تا سال 452 / 1060 در آنجا اقامت داشتند . گرچه پس از تصرف جزيره به دست روجرو سلطهء مسلمانان به پايان رسيد ، ولى با وجود نوعى حس مسالمت‌جويى در روزگار سلاطين نورمان « 4 » و نيز پادشاهان دانش‌دوست اين خاندان ، بسيارى از مردم همچنان مسلمان باقى ماندند . از جملهء اين پادشاهان روجروى دوم بود كه نام وى در كنار ادريسى در اثر مشهور او ديده مىشود . « 5 » فدريگوى دوم معروف به هوهنستافن - كه مادرش دختر روجروى دوم بود - خود يك نويسنده و شاعر بود . وى علاقه‌مند بود كه نه تنها

--> ( 1 ) . علوم اسلامى و نقش آن در تحولات علمى جهان ، ص 489 ( 2 ) . پالرمو ( فرانسه پالرم ( ) ) شهر ، كرسى و بزرگ‌ترين شهر و بندر سيسيل ايتاليا بر گوشهء شهر كونكاد / اورودر شمال غرب جزيره . ( دايرة المعارف فارسى ) ( 3 ) . مِسينا ، فرانسه مسين ( ) ، شهر مركز ايالت مسينا ، در شمال شرق سيسيل در ايتاليا ، بندرى بر تنگهء مسينا . ( دايرة المعارف فارسى ) ( 4 ) . نورمانها يا نورسها وايكينگهاى اسكانديناويايى كه در قرون 9 - 10 ميلادى به سواحل برّ اروپا ، مخصوصاً فرانسه‌هجوم بردند . در انگلستان آنان را دنيها و در روسيه وارانگيان مىنامند . ( دايرة المعارف فارسى ) ( 5 ) . شريف ادريسى - شايد بزرگ‌ترين جغرافيدان اسلامى - در حدود سالهاى 493 - 494 / 1099 - 1100 در سبسته‌ديده به جهان گشود . او جوانى را در قرطبه گذراند و در آنجا به تحصيل علوم پرداخت . از آنجا كه وى در ممالك مسيحىنشين ساكن بوده اطلاعات جغرافيايى او از ممالك مسيحى ، از ديگر جغرافيدانان عرب بيشتر است . وى از كسانى است كه در انتقال علوم عربى به غرب نقش عمده‌اى داشت . آثار وى را مىتوان در دو بخش طبقه‌بندى كرد . بخش اولِ آن كه به پيش از مرگ روجروى دوم مربوط مىشود ، از جمله نقشهء جهان‌نمايى است كه حكاكى شده بر روى ميزى از جنس نقره و رساله‌اى موسوم به نزهة المشتاق فى اختراق الآفاق كه در تفسير اين نقشه نگاشته شده است . كتاب نزهة المشتاق ، اغلب با نام كتاب الرُجارى مشهور است ؛ چه ، بر اين پادشاه هديه شده است . ( علوم اسلامى و نقش آن در تحولات علمى جهان ، ص 436 - 37 )