2 - 4 . عدالت دوّمين پايهء تمدن اسلامى دادگرى است كه در جاى جاى قرآن كريم با دو تعبير قسط و عدل از آن سخن به ميان آمده است : 1 . همهء پيامبران الهى آمده‌اند تا دادگرى را در ميان مردم برپاى دارند : لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَأَنزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ مَن يَنصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ . ( حديد : 25 ) ما پيامبران خدا را با نشانه‌ها و معجزات و دلايل بارز فرستاديم و به ايشان كتاب دين و معيار شناخت حق از باطل را عنايت فرموديم كه مردم را به روال رفتار عادلانه برانگيزانند . و ما آهن را ايجاد فرموديم كه هم وسيلهء ساختن سلاح براى جنگ است ، هم سودمنديهاى ديگر براى مردم دارد . خداوند كسانى كه او و پيامبرانش را در راه استقرار دين يارى مىكنند معلوم و مشخص مىفرمايد . همانا خداوند ، آن بىهمتا ، قدرتمند شكست‌ناپذير است . 2 . در فضاى مسالمت‌آميز وجود اختلاف مذهبى مانع اجراى عدالت نيست : لَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُم مِن دِيَارِكُمْ أَن تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ . ( ممتحنه : 8 ) خداوند شما را از نيكى كردن و رعايت عدالت نسبت به كسانى كه در امر دين با شما نجنگيده اند و شما را از خانه و ديارتان بيرون نرانده‌اند ، نهى نمىكند ؛ همانا خداوند مردم اهل انصاف و برپا دارندگان عدالت را دوست مىدارد . 3 . دشمنى نيز نمىتواند مانع اجراى عدالت گردد : يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ لِلّهِ شُهَدَاءَ بِالْقِسْطِ وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَى أَلَّا تَعْدِلُوا إِعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَى وَاتَّقُوا اللّهَ إِنَّ اللّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ . ( مائده : 8 ) اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ! براى خداوند دربرپاداشتن عدالت و نظارت بر اجراى آن ، قيام كنيد و براساس حق و عدالت گواهى دهيد . دشمنيهاى گروهى و قومى شما را به ترك عدالت نكشاند . عدالت پيشه باشيد كه آن نزديك‌ترين ركن به پرهيزگارى است . از كيفر الهى بترسيد ، همانا خداوند به اعمال شما وقوف كامل دارد .