فاطمه جان احمدى

181

تاريخ فرهنگ وتمدن اسلامى ( فارسي )

معاد و در يك سخن ، از صبحگاه خلقت گرفته تا لحظه ديدار حق تعالى . اقرار پيوستهء هنرمند اسلامى به احديت و وسعت بىكران هستى و سير آفاق و انفسى در همه مظاهر هنر چون معمارى ، موسيقى ، تجسمى ، صنايع دستى و حتى نمايش ، شعر ، ادبيات و . . . نهفته و متجلى است . اسلام و هنر هنر تجلى موجوديت زندهء انسان و لازمهء حيات بشرى است . علاقه به زيبايى و حب و عشقِ برنهادهِ در وجود و فطرت آدمى از ذات اقدس اوست . هر آنچه در عرصهء هنر اسلامى متجلى است ، نماد و نمودى از كل نظام هستى است كه بر مدار وحدانيت و كانون هستى مىگردد و به ابتكار آدمى در ظاهرى مادى تجلى مىيابد . اين امر ما را بر اين مىدارد تا به همهء نشانه‌هاى زيباشناسى قرآن كريم توجه كنيم و ارتباط مستحكم دين اسلام و فرهنگ و تمدن و هنر را بازيابيم . به عبارتى ، ابداعات زيبايى كه در قرآن آمده ، همه براى وقوف انسانى است كه به دنبال دانستن مىگردد و خداوند از او مىخواهد تا در آياتش تدبر نموده ، به اسرار آفرينش وقوف يابد و از آن لذت برد : اوست كسى كه از آسمان ، آبى فرود آورد ؛ پس به وسيله آن از هر گونه گياه برآورديم ، و از آن [ گياه ] جوانه سبزى خارج ساختيم كه از آن ، دانه‌هاى متراكمى بر مىآوريم . و از شكوفه درخت خرما خوشه‌هايى است نزديك به هم . و [ نيز ] باغهايى از انگور و زيتون و انار - همانند و غير همانند - خارج نموديم . به ميوه آن چون ثمر دَهَد و به [ طرز ] رسيدنش بنگريد . قطعاً در اينها براى مردمى كه ايمان مىآورند نشانه‌هاست . « 1 » اين نشانهاى آفرينش الهى با مثالى زمينى و طبيعى است كه مىتواند در فراروى آدمى قرار گيرد و زمينهء تفكر و تدبر را در آنها فراهم آورد . اما هرگز قرآن به همين نمونه بسنده نمىكند و براى جلب نظر آدمى به آسمان و زينت‌هاى الهى و آنچه در بالاى سر اوست ، اشاره كرده مىفرمايد : إِنَّا زَيَّنَّا السَّمَاءَ الدُّنْيَا بِزِينَةٍ الْكَوَاكِبِ . « 2 »

--> ( 1 ) . الانعام ( 6 ) : 99 . ( 2 ) . الصافات ( 37 ) : 6 .