مىگفت : پسرم از جهان ديده فروبست ؛ كسى را فرمان دادم تا او را به‌خاك بسپارد ، زيرا نشستِ درسِ ابوحنيفه را از ترس اينكه يك روزش از دست برود ، ترك نگفتم . « 1 » 4 . آداب و رسوم دانشگاهى يكى از آداب دانشگاهى برپايى جشن افتتاح مدرسه و يا دانشگاه بود كه به عنوان رسمى معمول توسط بنيان‌گذاران آن اجرا مىشد . مراسم افتتاح مدرسه با تلاوت آياتى از قرآن كريم آغاز ، و استاد جديد توسط مدير آموزشگاه يا دانشگاه معرفى مىگرديد . « 2 » پس از معارفه ، كلاس‌هاى درس برگزار و سپس سفره پذيرايى پهن مىشد . پس از ناهار نوبت به شعرا مىرسيد كه با قرائت سروده‌هاى خود در باره فضيلت علم و يا كار نيك مدرسه‌سازى ، بر شور و شعف دانشجويان و حاضران مىافزودند . « 3 » يكى از رسم‌هاى معمول در مدارس اسلامى تمسك معلمان و سپس دانشجويان در كلاس‌هاى درس مربوط به خود حاضر مىشدند . 5 . لباس دانشگاهيان لباس بزرگان علم و ادب همان لباس ساده پيامبراكرم صلى الله عليه و آله بود . اين لباس همانا يك إزار يا روپوشى بلند تا زير زانو و زيرشلوارى و يك پيراهن و يك ردا به رنگ سفيد بود كه روىشانه‌هاى مباركش را مىپوشاند . اين پوشاك ساده با كفش و عمامه‌اى بىپيرايه تكميل مىشد . اما خلفاى اموى به دليل اقامت در نزديكى مرزهاى روميان ، لباس‌هاى تقليدى را ترجيح دادند و رفته‌رفته پوشاك بزرگان مسلمان در سرزمين‌هاى گسترده اسلامى متناسب با عرف منطقه ، تغييرات عمده‌اى كرد . خلفاى عباسى به دليل حضور بىشائبه وزرا و دانشمندان ايرانى بيشتر متأثر از فرهنگ ايرانى بودند ؛ تا جايى كه در نوع پوشاك آنها به خوبى اثر نهاده بود . مثلًا نخستين كسى كه عمامه از سر گرفت و كلاه ايرانى بر سر نهاد و ديگران نيز از او تقليد كردند ، منصور دومين خليفه عباسى بود .

--> ( 1 ) . شلبى ، تاريخ آموزش در اسلام از آغاز تا فروپاشى ايّوبيان در مصر ، ترجمه ساكت ، ص 250 . ( 2 ) . كريم مجتهدى و ديگران ، مدارس و دانشگاه‌هاى اسلامى و غربى در قرون وسطى ، ص 60 . ( 3 ) . مقريزى ، المواعظ و الاعتبار بذكر الخطط و الآثار ، ج 4 ، ص 225 . سيوطى نيز اشعار شعرا را در جشن افتتاحيه مدرسه صالحيه آورده است . بنگريد به : حسن المحاضرة فى اخبار مصر و القاهرة ، ج 2 ، ص 228 .