عمده‌ترين ويژگىهاى مدارس مغرب بدين قرارند : 1 . برخوردارى از فضاى مناسب و معمارى زيبا . 2 . دارا بودن سالن‌هاى كتابخانه‌اى مجهز . 3 . برخوردارى از استادان برجسته و صاحب‌نام . 4 . اعطاى تسهيلات به دانشجويان و استادان . 5 . داشتن موقوفات بسيار . شش . مدارس اندلس تاريخ تأسيس نخستين مدرسه در اندلس به سال 750 هجرى مىرسد . دليل اين تأخير بىشك به عدم استقرار سياسى و فرهنگى اين منطقه بازمىگردد . مسجد در اندلس از همان آغازِ حضور فاتحان مسلمان ، حيات و جايگاه علمىاش را دارا بود ؛ به گونه‌اى كه در مساجد جامعِ شهرهاى بزرگ ، تدريس و تحصيل در تمامى دوره‌هاى تاريخى آن جريان داشت ، اما بىگمان بنياد سبك آموزشى مدرسى با آغاز دوره وزارت رضوان نصرى انجام شد . ابن‌خطيب در اين باره مىنويسد : او مدرسه را كه تا آن زمان در غرناطه سابقه نداشت ، تأسيس كرد و اراضى غلّه‌خيز به آنجا وقف نمود و انجام اين كار بزرگ به او اختصاص داشت . اين مدرسه از نظر شكوه و برخوردارى از اعتبارات مالى ، و زيبايى و والايى در نوع خود بىمانند بود . « 1 » 5 . جامعه مادرِ جامعه يا دانشگاه‌هاى اسلامى همان مساجدى هستند كه در جوامع اسلامى كاركردهاى مختلفى داشتند . « 2 » با گذشت زمان ، اهميت علمى و آموزشى برخى مساجد فزونى يافت و با الحاق برخى تأسيسات رفاهى علاوه بر گسترش فضاى عمومى ، كاركرد آنها نيز متفاوت گرديد . همين تفاوت به ايجاد دانشگاه يا جامعه اسلامى منجر شد . تدريس دروس و گرايش‌هاى ويژه در اين دانشگاه‌ها طريق تخصصىشدن آنها را گشود . بدين ترتيب مراكز علمى سطوح عالى در فرهنگ اسلامى « جامعه » نام گرفت و عمده مساجد جامع نيز به امر تعليم و تربيت عالى اختصاص يافتند . « 3 »

--> ( 1 ) . ابن خطيب ، الاحاطة فى اخبار غرناطة ، ج 1 ، ص 290 و 291 . ( 2 ) . سعيدى رضوانى ، بينش اسلامى و پديده‌هاى جغرافيايى ، ص 38 و 39 . ( 3 ) . مقريزى فهرست مفصلى از مساجد جامع مصر ارائه داده است . براى اطلاع بيشتر بنگريد به : المواعظ و الاعتبار بذكر الخطط و الآثار ، ج 4 ، ص 146 - 3 .