ابن‌سينا كه با استادى تمام ، ريزه‌كارىهاى اندام‌هاى مختلف بدن ازجمله قلب را تشريح كرده كه امروزه نيز با وجود وسايل پيشرفته علمى هنوز آن اطلاعات با ارزش‌اند . « 1 » زكرياى رازى نيز در تشريح و كالبدشكافى تبحر بسيار داشته و در كتاب مهم المنصورى به‌طور دقيق اندام‌هاى داخلى بدن ازجمله قلب ، وريد و شريان را شرح داده است . « 2 » درباره كالبدشكافى يا تشريح عملى نيز كتاب‌هايى نوشته شد كه از آن ميان مىتوان به كتاب التصريف لمن عجز عن التأليف نوشته ابوالقاسم الزهراوى اشاره كرد . او بخش عظيمى از كتاب خود را به جراحى اختصاص داده و حتى تصوير ابزار جراحى را آورده است . قسمت جراحى اين كتاب با تصويرهاى آن ، در قرن هجدهم ميلادى در آكسفورد منتشر شد . « 3 » نمايش تصوير تصوير شماره 6 - ابوالقاسم زهراوى ابن عباس القرطبى ( 1013 - 936 و يا 1013 - 912 ) ، وسايل ضرورى جراحى را در اختيار جراحان اروپا گذاشت . پزشكان مسلمان در درمان برخى از بيمارىها به ابداعاتى دست زدند كه تا آن زمان بىسابقه بود . گفته شده است كه ابن‌سينا نخستين كسى بود كه بيمارىهاى مربوط به جهاز تنفسى را به‌خوبى تشريح كرد و همچنين در مورد انگل‌هاى موجود در جهاز هاضمه نظريه جديدى به‌دست داد . « 4 » رازى نيز در معالجات بالينى و استفاده از سوابق بيمار ، كارهاى تازه‌اى انجام داد و

--> ( 1 ) . خوارزمى ، مفاتيح العلوم ، چاپ ليدن ، ص 152 به بعد ؛ به نقل از : يعقوب جعفرى ، مسلمانان در بستر تاريخ ، ص 184 . ( 2 ) . همان ، ص 117 . ( 3 ) . يعقوب جعفرى ، مسلمانان در بستر تاريخ ، ص 185 - 182 . ( 4 ) . ياقوت حموى ، معجم الادباء الاطباء ، ج 1 ، ص 117 ؛ به نقل از : يعقوب جعفرى ، مسلمانان در بستر تاريخ ، ص 185 .