بودند ، به غرب اعزام نمود . يكى از اين سفرا نيز به دربار پاپ رفت و از مقامات كليسا خواست تا شاه مغول را در حمله به شام و رهايى بيت‌المقدس يارى كنند . سرانجام آباقاخان در سال 680 هجرى ( 1281 م ) در منطقه حمص « 1 » از سلطان قلاوون « 2 » شكست سختى خورد . پس از آنكه احمد تگودار « 3 » مسلمان شد و بر تخت نشست ، روابط تيره ميان مماليك و مغول‌ها به دوستى گراييد . سلطان قلاوون نيز از فرصت استفاده نمود و توان خود را عليه صليبىها به كار گرفت . پس از او فرزند وى ملك اشرف روش پدر را پيش‌گرفت و در سال 690 هجرى ( 1291 م ) آخرين بازماندگان صليبى را از شام بيرون راند . روابط دوستانه مغولان و مماليك به‌دليل تبليغات ابوالعباس احمد ( بازمانده خلافت عباسى ) مبنى بر اعاده خلافت در بغداد و بازپس‌گيرى اين شهر ، به درازا نكشيد . در سال 699 هجرى ( 1299 م ) دو سپاه با هم رودررو شدند و غازان خان بر سپاه مصر و شام پيروز شد و در سال 702 هجرى ( 1303 م ) سپاه مماليك ، مغولان را براى هميشه از شام راند . « 4 » يك . يورش مغول‌ها به جهان اسلام يورش مغولان به‌صورت تهاجماتى پىدرپى بود و هر بار بخش‌هاى بيشترى از سرزمين‌هاى اسلامى مورد حمله قرار مىگرفت . در اولين تهاجم ، چنگيزخان در ميان آتش و خون تا چين‌شمالى ، قفقاز و ولگا پيش رفت . پس از او نوبت به پسرش اوگتاى قاآن رسيد كه با

--> ( 1 ) . حمص در سوريه واقع است و در آخر سال 14 ق توسط مسلمانان فتح شد . در فاصله 5 / 1 كيلومترى رود اورونتس ( نهر العاصى ) قرار دارد . ( غلامحسين مصاحب ، دايرهءالمعارف فارسى ، ج 1 ، ص 867 ، ذيل واژه حمص . ) ( 2 ) . سلطان قلاوون ( Gal ع vvn ) ، ملقب به الملك المنصور سيف‌الدين ( 689 - 678 ق ) ششمين سلطان مصر از سلسله مماليك عربى ، وى مهاجمين مغول را كه از يارى ارامنه ، صلبيون و گرجىها برخوردار بودند ، در حمص مغلوب كرد و از سوريه بيرون راند . در 686 ق طرابلس را از صلبيون گرفتن و قدرت مماليك را در سوريه مستقر ساخت و به ترميم آسيب‌هاى ناشى از هجوم مغول پرداخت . ( غلامحسين مصاحب ، دايرهءالمعارف فارسى ، ج 2 ، ص 2072 ، ذيل واژه قلاوون . ) ( 3 ) . تگودارخان ( Tekud ع r ) ، معروف به سلطان احمد ، سومين پادشاه ( 683 - 680 ق ) سلسله ايلخانيان ، پسر هولاكوخان مغول بود . وى بعد از وفات برادرش اباقاخان به ايلخانى نشست . ظاهراً قبل از سلطنت مسيحى بوده و نام خود را نيكولاس گذاشته بود ، پس از جلوس به سلطنت اسلام آورد و به نام سلطان احمد تگودار موسوم شد . مدت حكمرانى او دو سال و سه ماه بود . ( غلامحسين مصاحب ، دايرهءالمعارف فارسى ، ج 1 ، ص 661 ، ذيل واژه تگودارخان . ) ( 4 ) . همان ، ص 93 .