زهرا اسلامى فرد

179

تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام ( فارسي )

3 . تأثير رياضيات اسلامى بر تمدن غرب تمام ملل امروز از همان اعدادى استفاده مىكنند كه زمانى مسلمانان به آنها ياد داده‌اند . اين اعداد در اروپا به اعداد عربى معروف شد ، ولى اعراب خودشان اين اعداد را از هندىها گرفته‌اند . بنابراين اعدادى كه در اروپا « عربى » ناميده مىشوند ، نزد خود اعراب « اعداد هندى » نام دارند . « 1 » اروپاييان از طريق ترجمه كتاب المختصر فى حساب الجبر و المقابله خوارزمى ، با شيوه عددنويسى ده‌دهى آشنا شدند . اين كتاب چندين بار به نام ليبرالگوريسمى « 2 » - يعنى كتاب خوارزمى - به لاتين ترجمه شده است . « 3 » نمايش تصوير تصوير شماره 19 - مبارزه شديدى كه بين چتكه‌اىها و الخوارزميست‌ها جريان يافته است از ديگر رياضىدانان‌هاى مسلمانى چون خيام ، خواجه نصيرالدين طوسى و فارابى نيز كتاب‌هايى در علم رياضى به لاتين برگردان شده است . آخرين رياضىدان مسلمان كه طى قرون وسطى و پس از آن آثارى از وى به لاتين ترجمه گرديد ، بهاءالدين عاملى ، مشهور به شيخ بهايى است كه كتاب او با نام خلاصة الحساب به انگليسى ، فرانسه و آلمانى برگردانده شد . پرداختن به جنبه‌هاى علمى رياضيات ازجمله طرح انواع شكل‌اى چندضلعى منتظم و نامنتظم ، انواع راه‌حل‌اى عددى و هندسى معادلات جبرى ، دست‌يابى به ميزان بسيار دقيق عدد پى ( ) و سرانجام روش‌اى متعدد براى تعيين محيط و مساحت انواع چندضلعىها ،

--> ( 1 ) . زيگريد هونكه ، فرهنگ اسلام در اروپا ( خورشيد الله بر فراز مغرب زمين ) ، ص 98 . ( 2 ) . Liber Algorismi . ( 3 ) . سيدحسين نصر ، علم و تمدن در اسلام ، ص 147 .