زهرا اسلامى فرد
180
تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام ( فارسي )
دستاوردهاى رياضىدانان مسلمان بود كه به غرب نيز راه يافت . « 1 » در دوره مأمون كه مسلمانان آثار بطلميوس و اقليدس و سند هند را ترجمه و تحرير مىكردند ، در تمام اروپا تنها يك رياضىدان مشهور وجود داشت و آن الكوين « 2 » مربى و دانشمند دربار شارلمانى بود كه نوشتههاى او در رياضيات از برخى اصول مقدماتى تجاوز نمىكرد . در تمام قرون وسطى ، پيشرفت رياضيات در واقع مرهون نبوغ رياضى مسلمانان بوده است . « 3 » 4 . تأثير ستارهشناسى اسلامى بر تمدن غرب هنگامى كه مسلمانان در جريان نهضت ترجمه ، كتاب المجسطى بطلميوس را به عربى ترجمه كردند ، نامهاى يونانى ستارگان ثابت ، با نامهاى قديمى عربى ستارگان درآميختند ؛ چنان كه امروزه نيز دنياى غرب هنوز هم همان نامهاى عربى مانند الدبران ، « 4 » الجنوب ، « 5 » الغول ، « 6 » الكرب « 7 » و الطائر « 8 » را به كار مىبرد . « 9 » پس از آنكه مسلمانان رصدخانههاى بزرگى در دنياى اسلام بنيان نهادند و زيجهاى منظمى ترتيب دادند ، آوازه ستارهشناسان اسلامى در جهان پراكنده شد از گوشه و كنار دنيا براى يادگيرى اين علم به دانشمندان اسلامى مراجعه مىشد . پادشاهان اروپايى نيز نه تنها به علماى مسلمان اندلس مراجعه مىنمودند بلكه براى حل مشكل علمى خود نمايندگانى را به سرزمينهاى شرق اسلامى مىفرستادند تا مشكلات نجومى خود را حل كنند . مسلمانان ابزار ستارهشناسى متعددى اختراع كردند ( همچون انواع اسطرلابها ، كرههاى
--> ( 1 ) . علىاكبر ولايتى ، فرهنگ و تمدن اسلامى ، ص 122 . ( 2 ) . Alcuin . ( 3 ) . زيگريد هونكه ، فرهنگ اسلام در اروپا ( خورشيد الله بر فراز مغرب زمين ) ، ص 108 . ( 4 ) . Aldebaran . ( 5 ) . Algenib . ( 6 ) . Algol . ( 7 ) . Alkrb . ( 8 ) . Atair . ( 9 ) . زيگريد هونكه ، فرهنگ اسلام در اروپا ( خورشيد الله بر فراز مغرب زمين ) ، ص 145 .