زهرا اسلامى فرد

173

تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام ( فارسي )

مسلمانان معلوماتى را از يونانيان برگرفتند و آن را با آزمايش‌هاى تجربى رشد دادند . آنان مبدع آزمايش تجربىاند و پايه‌گذار واقعى تحقيقات علمى عينى به‌شمار مىروند ؛ « 1 » يعنى همان روشى كه اروپاى امروز ، خود را ابداع‌گر آن قلمداد مىكند . مصدر اصلى تمام تحقيقات علمى كه كشف واقعيت مفردات بود ، اولين‌بار به‌دست مسلمانان انجام شد و آنها بودند كه دراين‌باره از مفردات شروع كردند و آن را به كليات رساندند . درواقع آنان روش « از جزء به كل پى بردن » « 2 » را براى رسيدن به روش‌ها و اسلوب علمى پيش‌گرفتند . تمدن اسلامى نه‌تنها ميراث يونانى را از فراموشى رهانيد و به آن نظم بخشيد و به اروپا داد ، بلكه پايه‌گذار شيمى آزمايشى ، فيزيك ، جبر ، علم حساب ( به مفهوم امروزى ) ، مثلثات فضايى ، زمين‌شناسى و جامعه‌شناسى نيز گرديد . شايد از ميان ابداعات پرشمار مسلمانان ، گرانبهاترين آنها اسلوب تحقيقات علم طبيعى باشد كه براى اروپاييان بسترى فراهم آورد تا به شناخت قوانين طبيعت و كنترل آن بينجامد . « 3 » به هر روى ، اسلام طى پنج قرن ( 700 تا 1200 م ) از لحاظ نيرو و نظم و بسط قلمرو اخلاق نيك ، تكامل سطح زندگانى و قوانين منصفانه انسانى ، تساهل دينى ، ادبيات و تحقيق علمى و علوم طب و فلسفه ، پيشاهنگ جهان مسيحيت بود و بر آن تأثير بسيار نهاد . حال به پاره‌اى از اين تأثيرات مهم مىپردازيم . 1 . تأثير تجارت ، صنعت و كشاورزى اسلامى بر تمدن غربى با پيشروى اسلام در درياى مديترانه ، شهر بندقيه ( ونيز ) مرز ميان جهان اسلام و مسيحى شد . بندقيه پلى دوباره مىساخت كه از روى آن مشرق‌زمين عبور مىكرد تا با اجناس قديمى ( ادويه ، روغن ، قالى و ابريشم ) و گنجينه‌هاى جديدش درهاى بسته اروپا را بگشايد و بر آن

--> ( 1 ) . زيگريد هونكه ، فرهنگ اسلام در اروپا ( خورشيد الله بر فراز مغرب زمين ) ، ص 417 و 418 . ( 2 ) . Induktive verfahren . ( 3 ) . زيگريد هونكه ، فرهنگ اسلام در اروپا ( خورشيد الله بر فراز مغرب زمين ) ، ص 419 و 420 .