حديث سينه به سينه از فردى به فرد ديگر منتقل مىشد . درباره درستى يا نادرستى حديث ، وضع راويان در درجه نخست اهميت قرار دارد كه كدام‌يك از آنان راستگو و ثقه بوده و چگونه احاديث را گردآورده‌اند . در نتيجه راويان احاديث به چند دسته تقسيم مىگردند كه به ترتيب از اين قرارند : صحابه ، تابعان ، تابع تابعان ، مجتهدان و محدثان . همين‌كه علم حديث مدون شد ، عالمان حديث درصدد تحقيق سلسله راويان برآمدند و طرز فراگرفتن حديث را از روى تمام يا قسمتى از كتاب تسلسل‌وار شرح دادند كه مثلًا چه حديثى را توسط چه كسانى فراگرفته‌اند . دانشمندان اسلامى نه‌تنها علم حديث را با ذكر سلسله راوى بيان مىكردند ، بلكه ساير علوم نقلى مانند تاريخ ادبيات را نيز با همين دقت با اسناد مسلسل شرح مىدادند . بسيارى از علوم اسلامى برهمين مبانى استوار است ؛ حال آنكه در ميان ملل غيرمسلمان ، اين نوع دقت در شرح و درج مطالب علمى معمول نبوده است . « 1 » جوامع حديثى شيعه : از زمان امام‌على ( ع ) تا زمان امام‌حسن عسكرى ( ع ) چهارصد مجموعه حديثى پديد آمد كه به « اصول اربعمائة » معروف است . اين اصول زيربناى كتاب‌هاى حديثى شيعى است و عمده‌ترين دستمايه مؤلفان جوامع حديثى به‌شمار مىرود . چهار كتاب مهم حديثى كه علماى شيعه از سده چهارم هجرى به بعد تدوين نمودند ، از اين قرار است : 1 . اصول كافى ، تأليف شيخ ابوجعفر محمدبن يعقوب كلينى رازى ( 329 ق ) . وى در جمع‌آورى احاديث دقت بسيار داشته و براى تأليف اين كتاب بيست سال رنج برده است . اين كتاب به‌عنوان قديمىترين و معتبرترين كتاب حديثى شيعه ، مشتمل بر 16199 حديث است . « 2 » 2 . من لا يحضره الفقيه ، تأليف ابوجعفر محمدبن علىبن بابويه قمى ( 381 ق ) معروف به شيخ صدوق . اين كتاب داراى 9044 حديث است . 3 . تهذيب الاحكام ، تأليف ابوجعفر محمدبن حسن معروف به شيخ طوسى ( 460 ق ) . اين كتاب كه در واقع شرحى است بر كتاب مقنعه شيخ مفيد ، مشتمل بر 13590 حديث است .

--> ( 1 ) . جرجى زيدان ، تاريخ تمدن اسلام ، ص 470 و 471 . ( 2 ) . همان ، ص 77 .