يكى از شيوه‌هاى معمول در نگارش نثر فنى ؛ بهره‌گيرى از سجع در آخر جملات است . سجع در نثر جايگزين قافيه در شعر است . نثرهايى كه در آن سجع رعايت شده باشد ، نثر مسجع ناميده مىشود . از نخستين كسانى كه به نثر فنى و نثر مسجع روى آورد ، ابن‌العميد است و پس از وى نيزافرادى مانند ابوبكر خوارزمى ، صاحب‌بن عباد ، بديع‌الزمان همدانى و ابن‌زيدون آن راپىگرفتند . « 1 » 3 . نقد ادبى : از كارهاى جالب در ادبيات ، نوشتن نقد بر شعر و نثر ادبى و بيان شيوه نگارش و آداب و آيين سخن‌گفتن است . در ابتدا اين كار در محافل ادبى - كه معمولًا در آن خلفا و امرا يا رجال ثروتمند حضور داشتند - صورت مىگرفت . بعدها دراين‌باره كتاب‌هايى نيز نوشته شد كه در آنها ضمن شرح حال شاعران و ادبا ، سخنان و اشعار آنان نيز مورد نقد و بررسى قرار گرفت . البته آثارى نيز به نگارش درآمد كه موضوع آن ، راه و رسم نوشتن و ادب سخن‌گفتن و نقاط قوت و ضعف شعر و نثر بود . از نقدنويسان معروف در زبان عربى مىتوان بدين افراد اشاره كرد : ابوبكر صولى مؤلف ادب الكاتب ، ابن‌قتيبه صاحب ادب الكتاب و الشعر و الشعراء ، ابوالعباس مبرد مؤلف الكامل فى الادب ، ابوالفرج اصفهانى نگارنده الاغانى ، ابومنصور ثعالبى مؤلف يتيمة الدهر فى شعراء اهل العصر ، ابوهلال عسكرى صاحب الصناعتين النظم و النثر ، ضياءالدين بن الأثير نگارنده المثل السائر فى ادب الكاتب و الشاعر ، ابوالعباس قلقشندى صاحب صبح الاعشى و شهاب‌الدين نويرى مؤلف نهاية الارب . همچنين در زبان فارسى مىتوان از اين اديبان نام برد : محمد عوفى مؤلف لباب‌الالباب ، شمس قيس رازى صاحب المعجم فى معايير اشعار العجم ، عروضى سمرقندى مؤلف چهار مقاله و دولت‌شاه سمرقندى نگارنده تذكرة الشعراء و رشيد وطواط مؤلف حدائق السحر فى دقايق الشعر . « 2 »

--> ( 1 ) . به نقل از : يعقوب جعفرى ، مسلمانان در بستر تاريخ ، ص 250 و 251 . ( 2 ) . به نقل از همان ، ص 251 و 252 .