و مردم مختلفى از خارج و داخل جزيرهءالعرب با هدايايى گران‌بها به مكه مىآمدند ، توليت خانه كعبه از نظر سياسى ، اقتصادى و اجتماعى منصب بشمار مىآمد . از همين روى ، قبايلى درصدد برآمدند تا اين موقعيت را از جرهميان و فرزندان اسماعيل - كه همواره روابطى حسنه داشتند - غصب كنند . « 1 » نخستين گروهى كه توانست اين موقعيت را از جرهميان بستاند ، خزاعيان بودند . آنها بدين‌ترتيب با شكست متوليان كعبه ، اداره مراسم حج را در اختيار گرفتند . هشام بن محمد كلبى در كتاب الاصنام مىنويسد : اولين رئيس خزاعه ، عمرو بن لحى معاصر با شاپور ذوالأكتاف ، دومين پادشاه ساسانى بوده و همو بود كه شرك و بت‌پرستى را در مراسم حج توحيدى وارد ساخت . « 2 » در دوران توليت خزاعيان - كه حدود سه قرن به درازا كشيد « 3 » - انحرافى عظيم رخ داد و آن حاكميت شرك بر توحيد بود كه بيشتر قبايل عرب را دربرگرفت . البته پوشيده نماند كه هيچ‌گاه مردم عرب بت‌پرست محض نگرديدند ؛ بدين‌معنا كه آنان با وجود آلودگى به شرك ، خود را پيرو آيين ابراهيم دانسته ، به نام و ياد ابراهيم خانه كعبه را زيارت مىكردند . توليت قصى بن كلاب قصى بن كلاب جد چهارم پيامبر اسلام ، نخستين كسى است كه از فرزندان اسماعيل توليت خانهء خدا را از قوم جرهم پس گرفت . از آن پس براى هميشه ، اين قريشيان بودند كه حج را اداره نمودند . قصى پدر تاريخ علمى عرب است ؛ بدين‌معنا كه سرگذشت نياكان پيامبر ( ص ) از دوران قريش از نظر علمى روشن است ، اما درباره دوران قبل از قصى ، تنها در منابع مذهبى اظهاراتى وجود دارد كه چند و چون آن به‌خوبى روشن نيست .

--> ( 1 ) . ابن‌واضح ، تاريخ يعقوبى ، ج 1 ، ص 278 . ( 2 ) . ابن‌كلبى ، الأصنام ، ص 9 . ( 3 ) . حسن ، تاريخ سياسى اسلام ، ج 1 ، ص 49 .