محمد ابراهيمى وركيانى
45
تاريخ تحليلى اسلام از آغاز تا واقعه طف ( فارسي )
سارا در آيات قرآنى زنى خداجوست كه با فرشتگان الهى همسخن است و آنها به دنيا آمدن فرزندى به نام اسحاق را به او بشارت دادهاند . وى مخاطب اين جمله است : « أَتَعْجَبِينَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ رَحْمَتُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ عَلَيكُمْ أَهْلَ الْبَيتِ إِنَّهُ حَميدٌ مَجيدٌ . » « 1 » بنابراين مأموريت ابراهيم در اين جريان نيز همانند قربانى فرزندش مأموريتى الهى بوده است . بىترديد هدف از اين هجرت ، پيدايش تمدن اسلامى و رسالت پيامبر ( ص ) و گسترش نداى توحيد از اين منطقه بوده است ؛ چنانكه از زبان حال ابراهيم و اسماعيل بههنگام تجديد بناى كعبه بهوضوح برمىآيد : هنگامى كه ابراهيم و اسماعيل پايههاى خانه را بالا مىبردند ، چنين مترنم بودند : پروردگار ما ! از ما بپذير كه شنوا و دانايى . پروردگارا ! ما را تسليم فرمان خويش قرار ده و از دودمان ما امتى مسلمان به وجود آور و شيوهء عبادتمان را به ما نشان ده و توبه ما را بپذير كه تويى توبهپذير مهربان . پروردگارا ! پيامبرى در ميان آنان از خودشان برانگيز تا آيات تو را بر آنان بخواند و آنها را كتاب و حكمت بياموزد و پاكيزه سازد ؛ زيرا تو توانا و حكيمى . . . . « 2 » از آيات و روايات متعددى برداشت مىشود كه حضرت ابراهيم ( ع ) به امر خداوند زن و فرزندش را به اين بيابان لميزرع آورد تا تمدن جديدى را بنا نهد و از نسل او امتى مسلمان پديد آيد و پيامبر خاتم ، توحيد را جهانى سازد . به همين جهت پيامبر اكرم ( ص ) مىفرمود : « من دعاى ابراهيم و بشارت عيسى ( ع ) هستم » . « 3 » توليت خزاعيان و تحولات اجتماعى جامعه عرب در اين دوران مراسم حج و زيارت كعبه همواره در قالب حج و عمره از دوران ابراهيم و اسماعيل ( عليهما السلام ) آغاز شد و در تمام دوران توليت جرهميان - همراه با اعتقاد توحيدى - ادامه يافت . ازآنرو كه ملل
--> ( 1 ) . هود ( 11 ) : 73 . ( 2 ) . وَإِذْ يرْفَعُ إِبْرَاهِيمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيتِ وَ إِسْمَاعِيلُ رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّك أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ رَبَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَينِ لَك وَمِنْ ذُرّيتِنَا أُمَّة مُسْلِمَة لَك وَأَرِنَا مَنَاسِكنَا وَ تُبْ عَلَينَا إِنَّك أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيهمْ رَسُولا مِنْهُمْ يتْلُو عَلَيهمْ آياتِك وَ يعَلّمُهُمُ الْكتَابَ وَ الْحِكمَة وَيزَكيهمْ إِنَّك أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكيمُ . ( بقره ( 2 ) : 127 ) ( 3 ) . سيوطى ، كفاية الطالب ، ج 1 ، ص 16 .