محمد ابراهيمى وركيانى

38

تاريخ تحليلى اسلام از آغاز تا واقعه طف ( فارسي )

اين رسم بسيار زشت در روم باستان نيز بوده و آنها نه‌تنها فرزندان خود را به خاطر شرايط اقتصادى توأم با فقر به قتل مىرساندند ، بلكه چنين حقى به صورت قانونى براى پدر و بزرگ‌تر خانواده رسميت يافته بود ؛ « 1 » حال آنكه در ميان عرب ، قانونى بودن اين كار ظاهراً مطرح نبوده است . ريشه فضايل و رذايل در جامعه عرب قبل از اسلام مردم اين منطقه قرن‌ها تحت‌تأثير شريعت ابراهيم ( ع ) بوده و همواره خانه كعبه را به‌عنوان بيت‌الله الحرام و يادگار ابراهيم ( ع ) زيارت مىكرده‌اند ، ازاين‌رو تعاليم اين آيين الهى در ميان آنان رواج داشته و رذائل اخلاقى انحراف از اين شريعت ، احياناً در اثر اقتباس از ديگر ملل در ميان آنها ، پديد آمده است . مهم‌تر اينكه در ميان قريش و مردم مكه - كه خود از فرزندان اسماعيل و متوليان خانه خدا بوده‌اند - شرك و بت‌پرستى نيز از دوران تسلط خزاعيان بر منطقه رواج يافته است . به‌واقع بت‌پرستى در اين منطقه از دوران عمرو بن لحى - اولين رئيس خزاعه - با آوردن بتى به‌نام هبل ( از شام يا بابل ) گسترش يافت و به‌تدريج قبايل عرب و مردم مكه نيز بدان آلوده شدند ، ولى نياكان پيامبر ( ص ) همواره مروج توحيد و احكام شريعت ابراهيم ( ع ) بوده‌اند . شيخ صدوق در پايبندى عرب به مراسم حج به‌عنوان سنتى از ابراهيم ( ع ) به روايتى از امام صادق ( ع ) اشاره نموده : مردم عرب در دوران جاهليت همه سنن ابراهيم را رها ساخته و تنها به مراسم . . . و ازدواج و به‌ويژه مراسم حج پايبند بودند و آن را حفظ نموده و تغييرى در آن نداده بودند و به همين علت مراسم حج بر همان روش مىبايست انجام پذيرد ، جز آنچه را كه اسلام تغيير داده است . اوضاع حاكم بر جهان قبل از اسلام از آنچه گفته شد ، مىتوان نتيجه گرفت كه اوضاع جهانِ پيش از اسلام به‌مراتب آشفته‌تر از جزيرةالعرب بوده است ؛ چه آنكه در كشورهايى مانند هند و چين با وجود بردبارى دينى ،

--> ( 1 ) . منتسكيو ، روح القوانين ، ص 657 .