محمد ابراهيمى وركيانى

225

تاريخ تحليلى اسلام از آغاز تا واقعه طف ( فارسي )

چهره ! درحالىكه سميه مادر عمار ، اولين زنى بود كه به خاطر اسلام زير شكنجه جان داده بود و پدر او نيز ظاهراً اولين شهيد در اسلام بوده است و عمار خود كسى است كه از مرگ به‌وسيله تقيه نجات يافته بود . قرآن كريم در آياتى عمار ياسر و عمل او را تأييد نموده است . « 1 » عمار از نوجوانى ، قبل از بعثت ، با رسول خدا ( ص ) دوست بود و تا آخرين لحظه عمرش به اسلام وفادار بود و سرانجام نيز در جنگ صفين به‌دست لشكريان شام ( معاويه ) به شهادت رسيد . با شهادت وى بسيارى از مردم به طغيانگرى معاويه و يارانش يقين نمودند . كشته شدن خليفه سوم بدرفتارى فرمانداران منصوب از سوى عثمان ، به‌ويژه وليد بن عقبه ( برادر مادرى عثمان ) و عبدالله بن ابىسرح ( برادر رضاعى او ) ، مردم عراق و مصر را بر ضد عثمان برانگيخت . مروان بن حكم ( داماد عثمان ) نيز در نارضايتى مردم مدينه نقش اول را داشت . ازاين‌رو ، هميشه در سال‌هاى آخر عمر عثمان گروهى شكايت‌كننده از استان‌هاى مختلف در مدينه حضور داشتند . مردم مصر كه از ستم عبدالله بن ابىسرح به تنگ آمده بودند به مدينه آمدند و از عثمان عزل وى را خواستار شدند . عثمان حاضر نبود برادر رضاعى خويش را عزل كند ، ولى سرانجام با وساطت على ( ع ) پيشنهاد عزل را پذيرفت و محمد بن ابوبكر را به فرماندارى مصر انتخاب نمود . محمد به هنگام اعزام به مصر متوجه شد كه عثمان غلام خويش را با نامه امضا شده ديگرى به سوى مصر فرستاده و در آن نامه - كه مخاطب آن عبدالله بن ابىسرح بود - آمده بود كه هرگاه اينان به مصر رسيدند ، دست‌ها و پاهايشان را قطع كن ! مصريان از بين راه نگران به مدينه بازگشتند و موضوع را با عثمان مطرح كردند . عثمان اظهارداشت كه از چنين نامه‌اى خبر ندارد . مردم گفتند : از دو حال خارج نيست : يا نامه را تو نوشته‌اى ، كه در آن صورت شرط عدالت را براى خلافت رسول خدا ( ص ) دارا نيستى ! يا مروان به‌نام تو و با مهر مخصوص تو چنين كارى كرده ، كه باز هم به معناى آن است كه تو توانايى اداره خلافت را ندارى . ازاين‌رو خواستار مجازات مروان شدند . عثمان نپذيرفت و مصريان سر به

--> ( 1 ) . إِلَّا مَنْ أُكرِهَ وَ قَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بالإِيمَانِ . ( نحل ( 16 ) : 106 )