برده‌ساختن مردان بود . على ( ع ) فرمود : « ان رسول اللّه ( ص ) قال : اكرموا كريم كل قوم » عمر آن را تصديق كرد . سپس على ( ع ) فرمود : اينان مردمى هستند كه تسليم شما شده و خود نسبت به اسلام علاقه‌مند بوده‌اند . ازاين‌رو سهم خود را در مورد آنان بخشيدم ! بنىهاشم و مردم مدينه نيز از آن حضرت تبعيت كردند . سرانجام ، عمر بن خطاب سهم خود را نيز بخشيد و على ( ع ) همگى را آزاد ساخت . آنگاه فرمود : زنان را آزاد بگذاريد تا با اختيار خويش به همسرى هر كس از مسلمانان كه بخواهند درآيند و شهربانو حسين بن على ( ع ) را به شوهرى پذيرفت . « 1 » شيوه رسول خدا ( ص ) در تقسيم اموال و غنائم پيامبر گرامى اسلام ( ص ) تأكيد داشت سهم رزمندگان را به‌صورت مساوى پرداخت نمايد . پيش از اين گفتيم كه بسيارى از مسلمانان توقع داشتند حضرت شجاعان را بر ناتوانان برترى دهد و حتى در جنگ بدر ، سعد بن ابىوقاص به رسول خدا ( ص ) اعتراض كرد كه چرا سهم شجاعان لشكر را - كه ديگران را مورد حمايت خويش قرار مىدهند و از آنها دفاع مىكنند - با افراد عادى مساوى و برابر قرار مىدهيد ؟ ! رسول خدا ( ص ) با نگرانى فرمود : آيا جز اين است كه خداوند به خاطر بيچارگان ، بر شما لطف مىكند و شما را يارى مىرساند ؟ ! « 2 » تنها امتيازى كه رسول خدا ( ص ) مراعات مىكرد ، برترى سواره بر پياده‌نظام بود . اين نيز به‌دليل تشويق رزمندگان و در حقيقت ، جبران مخارج نگهدارى اسب بود . زيرا در آن زمان ، اداره اسبى كه سزاوار حضور در جبهه باشد ، كمتر از يك سرباز بلكه يك خانواده نبود . سياست اقتصادى خليفه دوم و پيدايش شكاف طبقاتى به‌دنبال فتوحات عراق و شام و غنائم بىشمارى كه از فتح مصر نصيب لشكريان اسلام گرديد و اراضى آباد و حاصلخيز زيادى به تصرف مسلمانان درآمد . چنين شرايطى نيازمند سياستى بود كه بتواند از عوارض جانبى آن جلوگيرى و آن سياست عادلانه پيامبر ( ص ) و على ( ع ) بود .

--> ( 1 ) . مجلسى ، بحارالانوار ، ج 104 ، ص 199 . ( 2 ) . ابن‌همام صنعانى ، المصنف ، ج 5 ، ص 303 .