محمد ابراهيمى وركيانى

131

تاريخ تحليلى اسلام از آغاز تا واقعه طف ( فارسي )

فاجعهء بئر معونه در ماه صفر سال چهارم هجرت ابوبراء عامرى ، از بزرگان قبيله مردم « نجد » وارد مدينه شد . پيامبراكرم او را به اسلام دعوت كرد و او نپذيرفت ، اما اظهار داشت كه اگر گروهى را به‌عنوان مُبلّغ به سرزمين نجد بفرستد ، مردم آنجا احتمالًا مسلمان خواهند شد . وى متعهد گرديد كه مبلّغان مسلمان در پناه او خواهند بود و كسى متعرض آنان نخواهد شد . به‌دنبال اين گفتگو ، جمعى از قاريان قرآن كه به روايتى چهل تن و به روايتى هفتاد نفر گزارش شده ، روانه نجد گرديدند . پيامبراكرم همراه آنان نامه‌اى به عامر بن طفيل از بزرگان نجد نوشت ، ولى عامر قاصد پيامبر را به قتل رسانيد و به مردم خود نيز فرمان داد با مسلمانان پيكار نمايند . مردم قبيله او به خاطر امان ابوعامر حاضر به اين كار نشدند ، ولى ابن‌طفيل افراد ديگرى را با خود همراه ساخت و به مسلمانان هجوم برد و همگى آنان را به قتل رسانيد ، به‌جز « كعب بن زيد » كه مجروح شد و توانست خود را به مدينه رساند و خبر غم‌بار شهادت قاريان قرآن را به پيامبر ابلاغ نمايد . به‌گفته ابن‌سعد ، اين خبر آنچنان دلخراش بود كه پيامبراكرم تا يك ماه در قنوت نماز خويش قبايل عضل و قاره را نفرين مىكرد . « 1 » غزوهء بنىنضير پيش‌تر گفتيم كه پيش از جنگ احد ابوسفيان همراه جمعى از سواره‌كاران مكه به مدينه وارد شد و در خانهء سلام بن مشكم ، رئيس يهوديان بنىنضير مورد پذيرايى قرار گرفت . او اطلاعات لازم را از مدينه به‌دست آورد و به هنگام بازگشت ، فردى از انصار را همراه با كارگرى كه در نخلستان مشغول كار بود ، به قتل رسانيد و سپس نخلستانى را به آتش كشيد و به مكه گريخت . پيامبر اسلام كه از جريان خيانت يهود بنىنضير آگاه بود ، تنها به كشتن كعب بن اشرف - كه اشعارى در رثاى كشته‌هاى بدر سروده و براى تحريك قريش برضد مسلمانان به مكه رفته بود - اكتفا كرد و با بنىنضير پيمان مجددى منعقد نمود ، مبنى بر

--> ( 1 ) . آيتى ، تاريخ پيامبر اسلام ، ص 360 . نيز بنگريد به : ابن‌سعد ، الطبقات الكبرى ، ج 2 ، ص 49 ؛ واقدى ، المغازى ، ج 1 ، ص 355 .