شيعيان بود . امام عليه السلام همراه پدرشان از طرف حكومت به سامرا منتقل و به اجبار در آنجا مقيم شد . حكومت عباسى براى كنترل امام عليه السلام و مراقبت از ايشان ، حضرت را مجبور كرده بود كه هفته‌اى دو روز خود را به مقر حكومتى سامرا معرفى كند . « 1 » امام عليه السلام به دليل حضور و اقامت در محله عسكر در سامرا ، به « عسكرى » شهرت يافت . از آنجا كه حكومت از ارتباط امام عليه السلام با شيعيان و علويان بيمناك بود و آزاد بودن ايشان در مدينه يا عراق نيز باعث افزون‌تر شدن ارتباط با شيعيان و مسلمانان مىشد ، حضرت را به اجبار در سامرا سكونت دادند . دورهء امامت حضرت با سه خليفه عباسى ، المعتز باللّه ( 255 - 252 ) ، المهتدى بالله ( 255 و 256 ) و المعتمد بالله ( 279 - 256 ) هم‌زمان بود . وضعيت شيعيان در دوره امام حسن عسكرى عليه السلام افزايش شيعيان و پراكندگى آنها در نواحى مختلف سرزمين پهناور اسلامى ، وجود صدها انديشمند و عالم برجسته شيعى ، تأليف آثار علمى متعدد و نيز مشى اعتدال و معنويت‌گرايى شيعه ، بر منزلت و قدرت اجتماعى و سياسى امامان شيعه عليهم السلام افزوده بود . مشروع ندانستن حكومت و خلافت عباسيان و اعتقاد به امامت اهل‌بيت عليهم السلام موجب اعتبار سياسى و اجتماعى و از سويى باعث فشار حكومت بر آنان بود . حساسيت ديگر شيعيان و حكومت در دوره امامت امام عسكرى عليه السلام ، اعتقاد به تولد مهدى موعود عليه السلام بود كه براساس آموزه‌هاى شيعى ، همگان مىدانستند كه او بايد فرزند امام عسكرى عليه السلام باشد ، از اين‌رو كنترل امام عسكرى عليه السلام به‌شدت افزايش يافت و امام عليه السلام تمام مدت امامت ناچار به اقامت اجبارى در سامرا بود و حتى چندين نوبت زندانى شد . بدين‌رو ، رهبران شيعى به صورتى بسيار محدود و به بهانه‌هاى مختلف اجازه ديدار با حضرت را مىيافتند . روايات متعددى از شيوه ارتباط شيعيان با امام در دست است كه از سختى و تنگناى شديد امام عليه السلام در برقرارى اين ارتباط حكايت مىكند . حتى گاه به بهانه درخواست پول و وسايل ، بر سر راه امام ( از منزل تا مقرّ حكومتى ) مىنشستند و با امام ارتباط برقرار مىكردند . « 2 » امام عليه السلام براى حفظ شيعيان و امنيت جان آنان با پيشه كردن سياست تقيه به شيعيان توصيه نمود كه به هيچ رو در برخورد با او در شهر ،

--> ( 1 ) . همان ، ص 538 . ( 2 ) . بنگريد به : على بن عيسى اربلى ، كشف الغمّة فى معرفة الائمّة ، تحقيق سيد هاشم رسولى محلاتى ، ج 2 ، ص 413 ؛ قطب راوندى ، الخرايج و الجرايح ، ج 1 ، ص 446 .