شيعيان از آنها ، باعث دورنگاه داشتن مذهب اماميه از اين خطر شد . از اقدامات عملى امام عليه السلام توصيه أكيد ايشان مبنى بر اجتناب از تعامل و ارتباط با آنها بود . حضرت به يكى از ياران خود مىفرمايد : « اى فضل ! با غاليان ننشينيد و با آنان هم‌غذا و هم‌سفره نگرديد و با آنان مصافحه نكنيد » . « 1 » همچنين به شيعيان سفارش مىكرد كه جوانان خود را از ارتباط با آنها برحذر داريد : در باره جوانان خويش از اينكه غاليان آنان را تباه سازند ، بترسيد . غاليان بدترين دشمنان خدايند ؛ عظمت خدا را كوچك كرده و براى بندگان خدا ادعاى ربوبيت مىكنند . « 2 » امام عليه السلام با اين شيوه اولًا شيعيان را كه به‌شدت از سوى مخالفان و حكومت - براى منزوى ساختن و اضمحلال - به كفر و ارتداد متهم مىشدند ، از افراطيان و غاليان جدا ساخت و دوم اينكه افراد كم‌مايه و ضعيف از نظر دانش و آگاهى را نيز از خطر آنها حفظ نمود . در كنار اين شيوه سلبى ، امام عليه السلام به‌شدت به نقد آرا و عقايد آنان پرداخت و با تمسك به قرآن‌كريم عقايد غلوآميزشان را باطل اعلام كرد و بر نفى كامل و طرد آنان به‌صراحت تأكيد نمود : كسى كه بگويد ما نبى هستيم ، لعنت خدا بر او باد ! كسى كه در اين امر ترديد كند ، بر او هم لعنت باد ! « 3 » در حديثى ديگر آمده است كه امام عليه السلام فرمود : لعنت خداوند بر كسى كه چيزى در حق ما بگويد كه ما خود نگفته‌ايم ! لعنت خداوند بر كسى كه ما را از عبوديت براى خدايى كه ما را خلق كرده - و بازگشت ما به سوى او و سرنوشت ما در يد قدرت اوست - جدا سازد . « 4 » امام نشانه شيعه را عمل به شريعت ، منزّه‌دانستن امامان از الوهيت و پرهيزكارى و تقواپيشگى بر شمرد ، مردم را از اقدامات تأويل گرايانه و نمادين كردن مفاهيم دينى برحذر داشت . « 5 » با اين

--> ( 1 ) . محمد بن حسن طوسى ، اختيار معرفة الرجال ( رجال كشّى ) ، تحقيق محمدتقى فاضل ميبدى و سيد ابوالفضل موسويان ، ص 298 . ( 2 ) . همو ، الامالى ، ج 2 ، ص 264 . ( 3 ) . همو ، اختيار معرفة الرجال ( رجال كشّى ) ، تحقيق محمدتقى فاضل ميبدى و سيد ابوالفضل موسويان ، ص 301 . ( 4 ) . همان . ( 5 ) . علّامه محمد تقى مجلسى ، بحار الأنوار ، تحقيق محمدباقر محمودى ، ج 44 ، ص 219 و 297 .