همچنين در پاسخ به سؤال يكى از رهبران مخالف حكومت در مدينه ( عبدالله بن زبير ) كه علت تصميم امام در عزيمت از مكه به عراق را جويا شده بود ، مىفرمايد : « اگر تعجيل نكنم ، مرا دستگير خواهند كرد » . « 1 » در جايى ديگر نيز فرمود : بنىاميه مالم را گرفتند ؛ صبر كردم ، به آبرويم تعرض كردند ؛ صبر كردم ، خواستند خونم را بريزند ، فرار كردم . « 2 » اين سخنان امام عليه السلام حكايت از آن دارد كه حكومت تصميمى جدّى براى كشتن او داشته است . بنابراين اگر بناست امام عليه السلام به اين جامعهء آشفته و منحرف رضايت ندهد و كشته شود بايد تدبيرى به‌كار بندد تا در اين مسير از همه توان و امكانات خود براى جلوگيرى از بحران اقدام كند . از اين رو ، ورود فعالانه امام عليه السلام به عرصه مبارزه و جهاد ضرورى مىنمود ؛ جهادى كه امام عليه السلام به‌خوبى مىدانست كه سرنوشت آن چيزى جز اسارت و كشته شدن نخواهد بود . امام عليه السلام مىتوانست بعد از همه مخالفت‌هايى كه در خارج شدن او از مدينه و سپس مكه انجام گرفت ، در اين دو شهر مقدس بماند ، اما بىگمان كشته مىشد و هدف و رسالت دينى او انجام نمىپذيرفت . به هر روى ، امام حسين عليه السلام در چنين شرايطى براى حفظ بنيان‌هاى جامعه مىبايست به اقدامى عاجل ، فراگير و اثر گذار دست مىيازيد و با تمام توان آن را اعلام مىنمود تا هم رژيم نتواند از آن به‌گونه‌اى ديگر بهره گيرد و هم جامعه از تحيّر و نگاه بدعت‌آميز به دين و معنويت وارهد . البته نبايد پنداشت كه اين تغيير نگاه الزاماً به معناى تحول همه‌جانبه آن در جامعه است ، اما بايد پذيرفت كه بيشتر جمعيت خاموش ، تقابل منش حكومت با امام حسين عليه السلام را تقابل جريان بىدينى و ظلم و فساد با دين‌مدارى و دين‌خواهى و معنويت‌گرايى مىدانستند . آنان دين را مساوى با حكومت يزيد تفسير و تعبير نكردند و اين دستاورد بسيار بزرگى بود كه جريان امامت الهى آن را از اساسىترين وظايف خود مىدانست . حركت جهادى امام حسين عليه السلام حركت جهادى امام حسين عليه السلام تنها در روز عاشورا نبود ، بلكه او از ابتداى روى كار آمدن يزيد با

--> ( 1 ) . همان ، ص 38 . ( 2 ) . ابومحمد احمد بن اعثم كوفى ، الفتوح ، ج 5 ، ص 124 .