عيناء فراخ چشم بود .
و پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلم - فرمود : خير نسائكم الّتي إذا نظر إليها زوجها سرّته و إذا أمرها اطاعته و إذا غاب عنها حفظته في نفسها و ماله ، اى ، بهتر زنان شما آن است كه چون شوى در وى نگرد او را شاد گرداند و چون وى را بفرمايد فرمانبردارى نمايد و چون غايب شود نفس خود را و مال وى را به جهت او نگاه دارد . و شاد گردانيدن آن گاه بود كه دوستدار شوى بود .
چهارم آن كه اندك مهر باشد .
( 1 ) پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلم - فرمود : خير النّساء احسنهنّ وجوها و ارخصهنّ مهورا ، اى ، بهترين زنان نيكو روىترين و ارزان كابينترين ايشان است . و نيز از گران كردن كابين نهى فرموده است . و زنى به زنى كرده برده درم و متاع خانه كه آن دستاسى « 232 » و سبويى و بالشى از أديم « 233 » بود و درونش ليف . و بر نكاح زنى به دو مد جو وليمه ساخت . و بر ديگرى به دو مد خرما و دو مد پست « 234 » . و عمر - رضى اللّه عنه - از گران كردن كابين باز داشتى و گفتى : پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلم - مهر زنان و دختران خود بيش از چهار صد درم تعيين نكرده بود . و اگر گران كابينى مكرمتى « 235 » باشد ، سبقت پيغامبر - عليه السّلام - را بودى . و يكى از صحابه نكاح كرد بر زرى « 236 » كه قيمت آن پنج درم بود « 237 » . و سعيد مسيب دختر خود بو هريره را داد به مهر دو درم ، پس همان شب دختر را به خودى خود به خانهء وى رسانيد « 238 » و او را درون فرستاد و خود باز گشت ، و پس از هفت روز به سلام كردن دختر باز آمد . و اگر به ده درم مهر كند تا از خلاف علما بيرون آمده باشد باكى نبود .
[ مترجم مىگويد : ] كه در مذهب أبو حنيفه - رضى اللّه عنه - مهر كم از ده درم نشايد .
و در خبر آمده است : من بركة المرأة سرعة تزويجها و سرعة رحمها و يسر مهرها ، اى ، سرعت تزويج و زودى ولادت و آسانى مهر از بركت زن است . و نيز فرموده است : أبركهنّ أقلّهنّ مهرا ، اى ، با بركتترين زنان كم مهرترين ايشان است .
و چنان كه از جانب زن گران كردن كابين مكروه است ، از جانب مرد نيز پرسيدن از مال
هامش
( 232 ) دستاس ، آسياى دستى .
( 233 ) أديم ، چرم .
( 234 ) پست ، آرد .
( 235 ) مكرمت ، بزرگى و جوانمردى و نوازش .
( 236 ) به خرده زرى ، زرى همسنگ نواة ، نواة به وزن پنج درهم است ( ترجمهء مفاتيح العلوم ، ص 170 ) ، در نسخهء فيضيه : بردى .
( 237 ) در عربى : و قد تزوّج بعض اصحاب رسول اللّه ( ص ) على نواة من ذهب يقال قيمتها خمسة دراهم ( 5 - 345 ) .
( 238 ) خودش دختر را به خانهء شوهر برد .