بسم اللّه الرّحمن الرّحيم حمدى كه مكيال خيال آن را نپيمايد و سپاسى كه در مقياس قياس نيايد آن خدايى را كه چيزها بيافريد ، و در خلقت و ترتيب آن بدايع إحسان و غرايب اتقان نمود ، و پيغامبر خود را محمد مصطفى - صلوات اللّه و سلامه عليه - به أدب بياراست ، و در تأديب و تهذيب او لطايف انعام و عوارف إحسان مبذول فرمود ، و اوصاف و اخلاق او را مزكّى و مطهّر گردانيد ، پس او را به درجهء اصفيا و مرتبهء محبت رسانيد ، و هر كه را در أزل تهذيب او خواست ، توفيق اقتدا به آثار او داد ، و هر كه را از تخلق به اخلاق او محروم كرد ، داغ رد بر جبين او نهاد . و درود بر محمد ، قدوهء انبيا و زمرهء اصفيا .
بدان كه آداب ظواهر عنوان آداب بواطن است ، و حركات جوارح ثمرات خواطر . و كارها نتيجهء خويهاست ، و أدبها فيض معرفتها . و اسرار دلها معادن اعمال است و منابع افعال . و انوار سرهاست كه بر ظاهرها بتابد و آن را مزين و محلّى « 1 » گرداند ، و مكاره و مساوى آن را به محاسن و معالى بدل كند . و هر كه دل او صفت خشوع نگيرد ، جوارح او خشوع نپذيرد ، و هر كه سينهء او مشكات انوار الهى نباشد ، جمال آداب نبوى بر ظاهر او فايض « 2 » نشود .
و من عزيمت آن داشتم كه « ربع عادات » را از اين كتاب به كتابى كه جامع « آداب معيشت » باشد ختم كنم ، تا بر طالبان بيرون آوردن آن از كل اين كتابها دشوار نشود . پس ديدم كه هر كتابى از « ربع عادات » و « ربع عبادات » مشتمل است بر جملهاى از أدبها ، و مكرر كردن آن را گران
هامش
( 1 ) محلّى ، آراسته .
( 2 ) فايض ، روان .