ايشان جنگ كنم مرا غلبه كنند . پس رفت . پس سوم برخاست و ايشان را منع كرد ، سخن وى نشنيدند ، از ايشان بترسيد ، پس گفت : الهى ايشان را بازداشتم باز نبودند ، و اگر دشنام زنم دشنامم زنند ، و اگر جنگ كنم غلبه كنند . پس برفت . پس چهارم برخاست و گفت : اى بار خداى ، اگر ايشان را باز دارم [ 314 ] فرمان نبرند ، و اگر جفا گويم جفايم گويند ، و اگر جنگ كنم مرا غلبه كنند . پس رفت . ابن مسعود - رضى اللّه عنه - گفت كه چهارم كم منزلتترين ايشان بود ، و مثل او در ميان شما اندك است .
و ابن عباس - رضى اللّه عنهما - گفت كه پيغامبر را - صلّى اللّه عليه و سلم - بپرسيدند كه مردم ديهى كه در آن پارسايان باشند آيا هلاك شوند ؟ گفت : آرى . گفتند : به چه چيز يا رسول اللّه ؟
گفت ( ص ) : بتهاونهم و سكوتهم على معصية اللّه تعالى ، اى ، به خوار داشت و خاموش بودن ايشان بر معصيت خداى تعالى .
و جابر عبد اللّه روايت كرد كه پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلم - گفت : اوحى اللّه تبارك و تعالى إلى ملك ان اقلب مدينة كذا على أهلها . فقال يا ربّ انّ فيهم عبدك فلانا لم يعصك طرفة عين . فقال اقلبها عليه و عليهم فانّ وجهه لم يتغيّر لي في ساعة قطّ ، اى ، حق تعالى بر فريشتهاى وحى فرستاد كه فلان شهر را باژگونه كن بر اهل آن . گفت : اى پروردگار ، در ميان ايشان بندهء تو فلان است كه يك طرفة العين تو را عاصى نبوده است . گفت : بر او و بر ايشان باژگونه كن كه هرگز يك ساعت رنگ رويش براى من متغير نشده است .
و عايشه - رضى اللّه عنها - روايت كرد كه پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلم - گفت : عذّب اهل قرية فيها ثمانية عشر ألفا عملهم كعمل الانبياء ، اى ، اهل ديهى عذاب كرده شدند كه در آن هژده هزار كس بودند كه عمل ايشان مثل عمل انبيا بود . گفتند : يا رسول اللّه ، چگونه بود ؟ گفت : لم يكونوا يغضبون للَّه عزّ و جلّ ، و لا يأمرون بالمعروف و لا ينهون عن المنكر ، اى ، از براى خداى تعالى در خشم نشدندى ، و امر معروف و نهى منكر نكردندى .
و عروهء زبير از پدر خود روايت كرد كه موسى - صلوات اللّه و سلامه عليه - گفت : الهى كدام كس از بندگان نزديك تو دوستتر ؟ گفت : آن كه به رضاى من چنان شتابد كه آدميان به هواى خود ، « 22 » و آن كه به بندگان صالح من چنان مولع باشد كه كودك به پستان مادر ، و آن كه چون
هامش
( 22 ) در شرح زبيدى : ( الذي يتسارع إلى هواى كما يتسارع النّسر ) و في بعض النسخ النسيم ( الى هواه ) ( 7 - 11 ) .