مىباشند ، همچنان خورى كه ايشان مىخورند . گفت : نكاح بسيار مىكنند . فرمود كه اگر تو هم چشم و فرج خود را همچنان نگاه دارى ، همچون ايشان نكاح بسيار كنى .
و جنيد - رحمة اللّه عليه - گفت : به مباشرت همچنان محتاجم كه به قوت . پس زن از روى تحقيق همچون قوت است و سبب پاكى دل .
پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلم - فرمود كه هر كس كه چشم او به زنى افتد و نفس او به دو مايل شود بايد كه با اهل خود مباشرت كند ، زيرا كه آن ، وسوسة را از نفس دفع گرداند . و جابر - رضى اللّه عنه - روايت كرد كه پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلم - زنى را ديد ، پس بر زينب « 91 » در رفت و حاجت خود روا كرد . و گفت : انّ المرأة إذا أقبلت أقبلت في صورة شيطان ، فإذا رأى أحدكم امرأة فأعجبته فليأت اهله فانّ معها مثل الّذي معها ، اى ، زنى چون پيش آيد در صورت شيطان پيش آيد ، پس چون يكى از شما زنى را بيند و آن زن او را خوش آيد ، بايد كه با اهل خود نزديكى كند ، كه با وى همان است كه با آن زن . و گفت : لا تدخلوا على المغيبات فانّ الشّيطان يجرى من أحدكم مجرى الدّم ، اى ، بر زنان كه شويان ايشان غايب باشند درمرويد كه شيطان در يكى از شما همچنان رود كه خون در رگ .
گفتند : يا رسول اللّه ، در تو نيز ؟ گفت : در من نيز ، و لكنّ اللّه أعانني عليه فأسلم ، اى ، حق تعالى مرا بر وى اعانت فرمود . و در لفظ فأسلم سفيان عيينه چنين گفت كه معنى فأسلم آن است كه فأسلم أنا منه ، اى ، من از او بسلامت مانم ، كه ديو مسلمان نشود .
و براى اين از ابن عمر - كه از زهّاد و علماى صحابه بود - روايت كردهاند كه افطار به مباشرت كردى ، پس غسل آوردى . و آن براى آن بود تا دل براى عبادت حق تعالى فارغ شود و غرّت « 92 » شيطان از وى دور آيد . و آمده است كه در ماه رمضان پيش از نماز خفتن با سه كنيزك مباشرت كرد .
و ابن عباس گفت : بهترين امّت پيغامبر آن كساناند [ 32 ] كه زنان بيش دارند . و براى فراغ دل است كه نكاح امّت « 93 » روا باشد چون بيم زنا بود ، با آن كه در او بنده گردانيدن فرزند است « 94 » و آن نوعى اهلاك است ، و حرام است بر كسى كه حرّه « 95 » به زنى تواند كرد .
[ مترجم مىگويد : ] و نزديك أبو حنيفه - رضى اللّه عنه - رواست اگر چه بر نكاح حرّه قادر
هامش
( 91 ) زينب بنت جحش .
( 92 ) غرّت ، غرور ، فريفتگى ، وسوسة .
( 93 ) امت ، كنيزك .
( 94 ) در شرح زبيدى : فانّ الولد يتّبع لامّ في الرقّية و الحرّية .
( 95 ) حرّه ، زن آزاد .