و نبايد كه نفلها را در سفرها بگذارد « 106 » ، چه آن چه از ثواب آن فوت شود بيش از سود سفر باشد ، خاصه كه شرع بر وى تخفيف فرموده است ، و گزاردن آن بر راحله روا داشته ، تا به سبب آن از قافله باز نماند .
و اگر نماز پيشين را سوى عصر تأخير كند ، هم بر اين ترتيب رود . و باك ندارد از آن چه راتبهء نماز پيشين پس از نماز ديگر در وقت مكروه افتد . چه آن چه سببى دارد ، در اين وقت مكروه نباشد . و در نماز شام و خفتن و وتر همچنين كند . و در تقديم و تأخير وتر ، بعد از فارغ شدن از گزاردن فرض به همهء راتبه مشغول شود و همه را به وتر ختم كند .
و اگر ذكر نماز پيشين پيش از بيرون شدن وقت آن بر خاطر او گذرد ، بايد كه عزيمت كند كه آن را با نماز ديگر بجمع خواهد گزارد ، و اين نيت جمع باشد . زيرا كه از اين نيت اما به ترك نيت خالى شود و اما به نيت تأخير از وقت نماز ديگر « 107 » ، و آن حرام است ، پس عزم آن نيز حرام بود .
و اگر نماز پيشين را ياد نكند تا آن گاه كه وقت آن بيرون شود « 108 » ، روا كه آن را با نماز ديگر بگزارد . و عاصى نمىشود ، زيرا كه سفر چنان كه از كردن نماز مشغول كند از ذكر آن هم مشغول كند . و احتمال دارد كه گفته شود كه نماز پيشين آن گاه ادا كرده باشد كه عزيمت بر فعل آن كند ، پيش از بيرون شدن وقت آن . و ليكن ظاهرتر آن است كه وقت نماز پيشين و نماز ديگر در سفر ميان هر دو نماز مشترك شده است . و براى آن گزاردن نماز پيشين بر حايض واجب گردد چون پيش از غروب پاك شود . و براى آن احتمال دارد كه موالات و ترتيب ميان نماز پيشين و نماز ديگر شرط كرده نشود ، در آن حال كه نماز پيشين را تأخير كند . اما چون نماز ديگر تقديم كرده شود بر نماز پيشين ، تقديم آن جايز نبود . زيرا كه ما بعد فراغ از نماز ظهر است كه وقت نماز ديگر معين كرده شده است . چه دور باشد كه به نماز ديگر مشغول شود كسى كه عزيمت « 109 » ترك نماز پيشين يا تأخير آن دارد . و به عذر بارش باران هم جمع روا باشد ، چنان كه به عذر سفر .
و ترك جمعه هم از رخصتهاى سفر است ، و آن تعلق به نمازهاى فرض دارد . و اگر نيت
هامش
( 106 ) گذاشتن ، ترك كردن .
( 107 ) لانه انما يخلو عن هذه النيّة اما بنيّة الترك او بنية التأخير عن وقت العصر ( زبيدى 6 - 434 ) .
( 108 ) در عربى آمده است : اما لنوم او لشغل .
( 109 ) عزيمت ، عزم ، قصد ، نيت .