و چون بعد از شروع در نماز آب يابد ، نمازش باطل نشود و وضو بر وى لازم نبود . و چون پيش از شروع نماز آب يابد ، وضو لازم بود . و چون آب جويد و نيابد ، بايد خاك « 94 » پاكى را طلب كند كه بر آن خاك بود و از آن گردى برخيزد « 95 » و دو كف خود بر آن زند ، در حالى كه انگشتانش به هم چسبيده باشد ، با يك ضربه ، و به روى خود به هر دو كف مسح كند ، و ضربهء ديگر بزند پس از كشيدن انگشترى و گشادن انگشتان ، و هر دو دست را تا آرنج بدان مسح كند ، و اگر به يك ضربه كل هر دو ساعد استيعاب نتواند كرد ، ضربهء ديگر بزند . و كيفيت تلطف در آن را در « كتاب طهارت » ياد كردهايم ، پس باز نگردانيم . و چون بدان ، يك نماز فريضه بگزارد ، چندان كه خواهد بدان تيمم مىتواند نفل بگزارد ، و اگر خواهد ميان دو نماز فريضه جمع كند ، براى نماز دوم ، بار ديگر تيمم بايد كرد ، كه دو فرض را نتوان گذاشت مگر به دو تيمم .
[ مترجم مىگويد : ] و نزديك بو حنيفه - رضى اللّه عنه - چندان كه خواهد به يك تيمم نماز بگزارد ، از فرايض و نوافل ، تا آن گاه كه آب يابد يا محدث شود .
و نبايد كه براى نماز تيمم كند پيش از در آمدن وقت آن ، و اگر بكند تيمم باز بايد گردانيد « 96 » .
[ مترجم مىگويد : ] و نزديك بو حنيفه تيمم پيش از دخول وقت روا باشد .
و در حال مسح روى استباحت نماز « 97 » نيت كند . و اگر آب چندانى يابد كه بعضى آبدست او را بس كند ، آن را كار بندد پس تيمم را تمام بكند « 98 » .
[ مترجم مىگويد : ] و نزديك بو حنيفه - رضى اللّه عنه - به تيمم اكتفا نمايد .
رخصت سوم در نماز فريضه قصر است .
( 1 ) روا كه در هر يكى از نماز پيشين و نماز ديگر و نماز خفتن بر دو ركعت اقتصار نمايد .
[ مترجم مىگويد : ] و نزديك بو حنيفه - رضى اللّه عنه - قصر عزيمت است و مسافر را چهارگانى مكروه است . و اگر بگزارد دو ركعت بيش فرض نباشد ، و دو ركعت ديگر نفل بود .
و ليكن به سه شرط :
هامش
( 94 ) خاك ، زمين .
( 95 ) مطالب بين دو ستاره در نسخهء فيضيه مقدارى افتادگى و آشفتگى دارد كه بر اساس متن عربى تصحيح و تنظيم شد .
( 96 ) دوباره بايد تيمم كرد .
( 97 ) استباحت نماز ، اداى نماز .
( 98 ) اگر با آب پيدا شده وضويش تكميل نشد طهارت خود را با تيمم تكميل كند .