فَلا تَعْضُلُوهُنَّ أَنْ يَنْكِحْنَ أَزْواجَهُنَّ
« 9 » ، و اين منع و نهى است از باز داشتن زنان از نكاح . و در صفت پيغامبران و مدح ايشان ، قوله تعالى :
لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلًا مِنْ قَبْلِكَ وَ جَعَلْنا لَهُمْ أَزْواجاً وَ ذُرِّيَّةً
« 10 » ، زادن زنان و فرزندان ايشان در معرض نعمت و اظهار فضل ياد كرد . و اولياى خود را مدح كرد بدانچه در دعا او را بخواستند ، قوله تعالى :
وَ الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنا هَبْ لَنا مِنْ أَزْواجِنا وَ ذُرِّيَّاتِنا قُرَّةَ أَعْيُنٍ
« 11 » .
مترجم مىگويد كه روشنى چشم از اهل و فرزندان باشد كه ايشان را در طاعت خداى تعالى بيند .
و آمده است كه حق تعالى در كتاب خود از انبيا جز متأهلان را ياد نفرموده است . و آوردهاند كه يحيى - عليه السّلام - تزويج فرموده بود ، اما مباشرت نكرده ، و گفتهاند كه از براى إحراز فضيلت و اقامت سنت كرده بود ، و گفتهاند كه براى نگاه داشت چشم . و اما عيسى - عليه السّلام - چون به زمين نزول خواهد فرمود نكاح خواهد كرد ، و از او فرزندى متولد بخواهد شد .
اما اخبار
( 1 ) پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلم - فرمود : النّكاح من سنّتى فمن احبّ فطرتي فليستنّ « 12 » بسنّتى ، اى ، نكاح از سنت من است ، پس هر كه دين مرا دوست دارد بايد كه بر سنت من بود . و فرمود : تناكحوا تكثروا فإنّي أباهي بكم الامم يوم القيامة و لو بالسّقط ، اى ، نكاح كنيد تا بسيار شويد كه من روز قيامت به شما امّتان « 13 » مباهات كنم تا حدى كه افكنده « 14 » را هم به حساب گيرم . و گفت - صلّى اللّه عليه و سلم : من رغب عن سنّتى فليس منّى ، و انّ من سنّتى النّكاح فمن احبّنى فليستنّ بسنّتى ، اى ، هر كه از سنت من روى بگرداند از من نيست ، و از سنت من نكاح است ، پس هر كه مرا دوست دارد بايد كه بر سنت من رود . و گفت : من ترك التّزوّج مخافة العيلة فليس منّا ، اى ، هر كه نكاح از بيم درويشى بگذارد « 15 » ، او از ما نيست . و اين مذمتى است علت ترك را نه اصل ترك را . و گفت : من كان ذا طول فليتزوّج ، اى ، هر كه توانگر است و بر دادن مهر قادر است بايد كه نكاح كند . و گفت : من استطاع منكم الباءة فليتزوّج فانّه اغضّ للبصر و أحصن للفرج و من لم يستطع فليصم فانّ الصّوم له و جاء ، اى ،
هامش
( 9 ) بقره 2 - 232 .
( 10 ) رعد 13 - 38 .
( 11 ) فرقان 25 - 74 .
( 12 ) از مصدر « استنان » ( باب افتعال ) .
( 13 ) در نسخهء فيضيه : به شما با امّتان .
( 14 ) افكنده ، سقط شده .
( 15 ) گذاشتن ، ترك كردن .