و توبت از گناه . و در وليمه ، تعجيل مستحب است . و گفتهاند كه وليمه در روز اول سنت است ، و در دوم متعارف ، و در سوم ريا .
دوم ترتيب خوردنيها . اگر ميوه باشد ، اول آن پيش آرد ، كه آن از طريق طب موافقتر بود ، بدانچه به زودى استحالت پذيرد ، پس بايد كه در فرود معده باشد ، و در قرآن نيز تنبيه است بر تقديم ميوه ، قوله تعالى :
وَ فاكِهَةٍ مِمَّا يَتَخَيَّرُونَ
« 121 » و پس از آن فرموده :
وَ لَحْمِ طَيْرٍ مِمَّا يَشْتَهُونَ
« 122 » . و پس از ميوه ، فاضلتر آن كه گوشت و ثريد آرند ، كه پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلم - فرمود : فضل عايشة على النّساء كفضل الثّريد على سائر الطّعام . و اگر شيرينى بعد از آن به آن ضم كند طيّبات جمع كرده باشد .
دليل آن كه آوردن گوشت اكرام است قوله تعالى در قصّهء إبراهيم - عليه السلام :
فَما لَبِثَ أَنْ جاءَ بِعِجْلٍ حَنِيذٍ
« 123 » . و حنيذ آن باشد كه نيكو پخته بود . و آن يكى از معنيهاى اكرام است ، يعنى گوشت پيش آوردن . و در وصف طيّبات ، قوله تعالى :
وَ أَنْزَلْنا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَ السَّلْوى
« 124 » ، اى ، بر شما انگبين و گوشت فرو فرستاديم . من انگبين است و سلوى گوشت ، بدانچه چون گوشت آمد از همهء نانخورشها « 125 » تسلّى تواند بود و از غير گوشت فراايستد « 126 » . و براى اين ، پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلم - فرمود : سيّد الادام اللّحم ، اى ، مهتر نانخورشها گوشت است . و حق تعالى بنى اسرائيل را بعد از ذكر منّ و سلوى فرمود ، قوله تعالى :
كُلُوا مِنْ طَيِّباتِ ما رَزَقْناكُمْ
« 127 » . پس گوشت و شيرينى از طيّبات باشد . و أبو سليمان دارانى گفت : تناول طيّبات رضاى بارى تعالى بار آرد .
و اين طيّبات به آب سرد خوردن و به آب فاتر « 128 » دست شستن تمام شود . و مأمون گفت :
به « 129 » يخ آب خوردن شكر خداى خالص گرداند . و يكى از ارباب أدب گفت : چون دوستان را بخوانى و غورهبا « 130 » با بورانى پيش آرى و آب خنك دهى ، ميزبانى به كمال رسانيده باشى . و يكى از متقدمان در ضيافت مال بسيار خرج كرد ، يكى از حكما گفت وى را : بدين محتاج نبودى ، چون طعام تو نيك باشد ، و آب خنك ، و سركه نيك ترش : بسنده بود .
و يكى از ايشان گفت كه شيرينى پس از طعام به از بسيارى الوان « 131 » . و بر مايده به
هامش
( 121 ) واقعه 56 - 20 .
( 122 ) واقعه 56 - 21 .
( 123 ) هود 11 - 69 .
( 124 ) بقره 2 - 57 .
( 125 ) نانخورش ، آن چه با نان خورند .
( 126 ) در عربى : و لا يقوم غيره مقامه ( جاى گوشت را چيز ديگرى نمىگيرد ) .
( 127 ) بقره 2 - 57 .
( 128 ) آب فاتر ، آب نيم گرم .
( 129 ) به ، با .
( 130 ) غورهبا ، آش غوره .
( 131 ) بسيارى الوان ، چندين رنگ خورش .