نجا و من اعتزلهم سلم او كاد ان يسلم و من وقع في دنياهم فهو منهم ، اى ، هر كه با ايشان دشمنى كرد نجات يافت ، و هر كه از ايشان دور شد برست يا نزديك شد كه برهد ، و هر كه در دنياى ايشان افتاد او از ايشان باشد . زيرا كه هر كه از ايشان دور شد از بزه ايشان برست ، و ليكن از عذاب نقمتى « 448 » كه همه را نازل شود نرهد ، براى آن كه دشمنى و منازعت با ايشان بگذاشتى . و گفت ( ص ) : سيكون من بعدى أمراء يكذبون و يظلمون فمن صدّقهم بكذبهم و أعانهم على ظلمهم فليس منّى و لست منه و لم يرد على الحوض ، اى ، پس از من اميران خواهند بود كه دروغ گويند و ستم كنند ، پس هر كه دروغ ايشان را تصديق كند و بر ظلم ايشان را يارى دهد ، او از من نباشد و من از او نباشم و به من به حوض « 449 » نرسد .
و بو هريره - رضى اللّه عنه - روايت كرد كه پيغامبر - عليه السّلام - گفت : أبغض القرّاء إلى اللّه عزّ و جلّ الّذين يزورون الامراء ، اى ، دشمنترين قرّاء نزديك خداى - عز و جل - آن كساناند كه به زيارت امرا روند . و در خبر ديگر است : خير الامراء الّذين يأتون العلماء و شرّ العلماء الّذين يأتون الامراء ، اى ، بهترين اميران آن كساناند كه بر عالمان آيند و بدترين عالمان آن كساناند كه بر اميران روند . و نيز در خبر است : العلماء أمناء الرّسل على عباد اللّه ما لم يخالطوا السّلطان فإذا فعلوا ذلك فقد خانوا الرّسل فاحذروهم و اعتزلوهم ، اى ، عالمان امينان پيغامبرانند - عليهم السلام - بر بندگان خداى - عز و جل - تا با سلطان نياميزند و چون آميزش بكردند پيغامبران را خيانت نمودند ، پس از ايشان حذر بايد كرد و دور بايد شد . اين حديث انس - رضى اللّه عنه - روايت كرده است .
و اما آثار
( 1 ) حذيفه - رضى اللّه عنه - گفت : ايّاكم و مواقف الفتن ، اى ، پرهيز كنيد از مواقف « 450 » فتنهها . گفتند : آن چيست ؟ گفت : أبواب الامراء ، يدخل أحدكم على الامير فيصدّقه بالكذب و يقول ما ليس فيه ، اى ، درهاى اميران ، يكى از شما بر امير رود پس او را تصديق كند و بگويد آن چه در او نيست .
و بو ذر - رضى اللّه عنه - سلمهء قيس را گفت : يا سلمة لا تغش أبواب السّلطان فانّك لا تصيب من دنياهم شيئا الاّ أصابوا من دينك افضل منه ، اى ، اى سلمه ، بر درهاى سلطان مرو كه تو از دنياى ايشان چيزى نگيرى كه نه ايشان از دين تو بيش از آن بگيرند . و سفيان گفت : در دوزخ واديى است كه در آن ساكن نشوند مگر عالمانى كه پادشاهان را بسيار زيارت كنند . و اوزاعى گفت : هيچ چيز نزد خداى - عز و جل - دشمنتر از عالمى نيست كه عاملى را زيارت كند . و سمنون گفت : چه
هامش
( 448 ) نقمت ، كيفر ، عقوبت .
( 449 ) مراد حوض كوثر است .
( 450 ) مواقف ( ج موقف ) ، جاهاى ايستادن .