بزاد . و مستحب است كه كودك را لا إله الاّ اللّه تلقين كنند ، چون به زبان آيد ، تا اين كلمه اول سخن او بود . و از پيغامبر - عليه السّلام - روايت شده كه فرمود : من ولد له مولود فأذّن في اذنه اليمنى و اقام في اذنه اليسرى ، دفعت عنه امّ الصّبيان ، اى ، هر كه صاحب فرزندى شود بايد كه در گوش راست او اذان و در گوش چپش اقامه گويند تا از آزار امّ صبيان « 374 » در امان باشد . و مستحب است در روز هفتم ختنه كردن ، و در اين ، خبر وارد شده است .
سوم آن كه نام نيكو نهند ،
( 1 ) چه آن از حق فرزند است . و پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلم - فرمود : إذا سمّيتم فعبّدوا ، اى ، چون نام خواهيد كرد به بندگى خداى نام كنيد و فرمود : انّ احبّ الاسماء الى اللّه تعالى عبد اللّه و عبد الرّحمن ، اى ، دوستترين نامها در حضرت خداى - عز و جل - عبد اللّه و عبد الرحمن است . و فرمود : سمّوا به اسمى و لا تكنّوا بكنيتي ، اى ، به نام من نام كنيد و به كنيت من مخوانيد . و علما گفتهاند كه اين در عصر او بود ، چه او را يا ابا القاسم گفتندى ، و امروز در آن باكى نيست . آرى ، جمع نكند ميان اسم و كنيت او . پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلم - فرمود : لا تجمعوا بين اسمى و كنيتي ، اى ، جمع مكنيد ميان اسم من و كنيت من . و گفتهاند كه اين نيز در حيات او بود . و مردى را أبو عيسى گفتندى ، پيغامبر - عليه السّلام - فرمود : انّ عيسى لا أب له ، اى ، عيسى را پدر نيست . و اين كنيت را كراهيت داشت .
و سقط را بايد كه نام كنند . عبد الرحمن بن يزيد معاويه گفت كه به من رسيده است كه سقط روز قيامت پس پدر بايستد و گويد كه تو مرا ضايع كردى و تو مرا بى نام بگذاشتى . عمر عبد العزيز گفت : ندانم كه پسر است يا دختر ، چگونه نام كنم ؟ عبد الرحمن گفت : نامى بايد كرد كه مردان و زنان را شامل بود ، چنان كه حمزه و عماره و طلحه و عتبه .
و پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلم - فرمود : انّكم تدعون يوم القيامة بأسمائكم و أسماء آبائكم فأحسنوا أسماءكم ، اى ، شما را روز قيامت به نامهاى شما و نامهاى پدران شما خواهند خواند ، پس نامهاى خود نيكو كنيد . و كسى را كه نامى مكروه باشد تبديل آن مستحب است . پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلم - نام عاص به عبد اللّه بدل كرد . بو هريره گفت : نام زينب برّة « 375 » بود ، پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلم - فرمود : تزكّى نفسها ، اى ، نفس خود را مىستايد . و او را زينب نام كرد . و همچنين در نام افلح و يسار و نافع و بركت هم نهى است ، زيرا چون بپرسند كه بركت اينجا برگشت يا نه ،
هامش
( 374 ) امّ صبيان ، نام ديوى كه اطفال را آسيب رساند ، نوعى صرع .
( 375 ) برّه ، زن مهربان .