كنى ، بزرگ ثوابتر از اين جمله آن باشد كه بر اهل خود نفقة كنى . و آمده است كه على - رضى اللّه عنه - را چهار زن بود ، و در هر چهار روزى براى يكى به درمى گوشت خريدى . و حسن « 323 » گفت كه صحابه در خوراك فراخ بودند و در متاع و جامه متقارب « 324 » . و ابن سيرين گفت كه دوست دارم كه مرد براى اهل خود در هر آدينه پالوده سازد و شيرينى - اگر چه مهم نيست - و ليكن ترك آن به كليت تقتير « 325 » باشد در عادت .
و بايد كه اهل را بفرمايد تا از آن چه از طعام باقى ماند - و اگر بگذارند تباه شود - صدقه دهد . و اين كمتر درجات خير است . و زن را روا كه به حكم حال بى دستورى صريح از شوى اين بكند .
و مردان را نبايد كه به خوردنى خوش خود را [ 53 ] از اهل خود مخصوص دارند ، كه آن سبب كينه شود ، و از معاشرت خوب بعيد است . و اگر نيز كند بايد كه در خفيه باشد ، چنان كه اهل او نداند . و نبايد كه طعامى را پيش ايشان صفت كند كه ايشان را نخواهد داد . و چون نان « 326 » خورد عيال بر مايدهء خود نشاند ، كه سفيان چنين گفت كه به من رسيده است كه خداى - عز و جل - رحمت فرمايد و فريشتگان دعا گويند اهل خانهاى را كه طعام يك جا خورند .
و مهمتر چيزى كه در نفقت رعايت مىبايد كرد آن است كه از حلال باشد ، و براى آن در مسالك بد شروع ننمايد ، كه آن خيانت باشد در حق ايشان نه رعايت . و خبرهايى كه در آن بوده آورده شده است « 327 » .
أدب هفتم بايد كه از علم حيض و احكام آن چندان بياموزد كه احترازى كه واجب است به جاى تواند آورد ،
( 1 ) و قوم « 328 » خود را احكام نماز و آن چه از آن قضا بايد كرد و آن چه نبايد كرد بياموزد ، چه او مأمور است به نگاه داشت ايشان از آتش ، چنان كه در كلام مجيد مىفرمايد ، قوله تعالى :
قُوا أَنْفُسَكُمْ وَ أَهْلِيكُمْ ناراً
« 329 » . و واجب است كه اعتقاد اهل سنت وى را تلقين كند ، و اگر بدعتى شنيده باشد آن را از دل او زايل گرداند . و چون كار دين آسان گيرد از خداى بترساند . و
هامش
( 323 ) حسن بصرى .
( 324 ) در شرح زبيدى : ( و في الاثاث و الثياب مجاديب ) جمع مجدب ( تنگدست ) .
( 325 ) تقتير ، نفقة بر عيال تنگ كردن .
( 326 ) نان ، غذا .
( 327 ) در عربى : و قد اوردنا الاخبار الواردة في ذلك عند ذكر آفات النكاح .
( 328 ) قوم ، همسر .
( 329 ) تحريم 66 - 6 .