و در آخر شب ، به اهتزاز عرش و انتشار بادها از جنّات عدن و نزول جبّار « 127 » به آسمان دنيا و غير آن ، خبرها آمده است . و ترتيب اين ورد آن است كه چون از دعاهاى بيدار شدن فارغ آمد وضو سازد - با سنّتها و أدبها و دعاها كه سابق شده است - پس به مصلّى رود و روى به قبله آرد و بگويد : اللّه أكبر كبيرا و الحمد للَّه كثيرا و سبحان اللّه بكرة و اصيلا . پس تسبيح و تحميد و تهليل ، هر يك ده بار بگويد ، و بگويد : اللّه أكبر ذو الملكوت و الجبروت و الكبرياء ، و العظمة و الجلال و القدرة . و اين كلمات ، كه از پيغامبر - عليه السلام - مأثور است كه چون براى تهجّد [ 437 ] قيام نمودى بگفتى ، بگويد : اللهمّ لك الحمد أنت نور السّموات و الارض ، و لك الحمد أنت بهاء السّموات و الارض ، و لك الحمد أنت زين السّموات و الارض ، و لك الحمد أنت قيّوم السّموات و الارض و من فيهنّ و من عليهنّ أنت الحقّ و منك الحقّ و لقاؤك حقّ و الجنّة حقّ و النّار حقّ و البعث حقّ و النّبيّون حقّ و محمّد صلّى اللّه عليه و سلّم حقّ .
اللهمّ لك أسلمت و بك آمنت و عليك توكّلت و بك خاصمت « 128 » و إليك حاكمت فاغفر لي ما قدّمت و ما أخّرت و ما أسررت و ما أعلنت ، أنت المقدّم و أنت المؤخّر لا إله الاّ أنت . اللهمّ نفسي تقواها و زكّاها ، أنت خير من زكّاها أنت وليّها و مولاها . اللهمّ اهدني لاحسن الاعمال لا يهدى لاحسنها الاّ أنت ، و اصرف عنّى سيّئها فانّه لا يصرف عنّى سيّئها الاّ أنت ، اسألك مسألة البائس المسكين ، و أدعوك دعاء المفتقر الذّليل فلا تجعلني بدعائك ربّ شقيّا ، و كن بى رءوفا رحيما يا خير المسئولين و اكرم المعطين .
عايشه - رضى اللّه عنها - گفت : كه چون پيغامبر - عليه السلام - شب برخاستى و نماز آغاز كردى ، گفتى : اللهمّ ربّ جبرائيل و ميكائيل و اسرافيل فاطر السّموات و الارض ، عالم الغيب ، و الشّهادة ، أنت تحكم بين عبادك فيما كانوا فيه يختلفون ، اهدني لما اختلف فيه من الحقّ بإذنك انّك تهدى من تشاء إلى صراط مستقيم . پس نماز آغاز كردى و دو ركعت سبك بگزاردى ، پس آن چه ميسر شدى دوگان دوگان نماز كردى ، و ختم به وتر فرمودى - اگر آن را نگزارده بودى . و مستحب است كه چون سلام دهد ميان نمازها به صد تسبيح فصل كند تا آسايش گيرد و نشاط نماز بيفزايد . و درست شده است كه پيغامبر - عليه السلام - اول دو ركعت سبك گزاردى ، پس دو ركعت نماز دراز ، پس دو ركعت كم از آن كه پيش از آن گزارد ، و همواره بتدريج كم مىكرد تا سيزده ركعت .
و عايشه را - رضى اللّه عنها - پرسيدند كه پيغامبر - عليه السلام - در نماز شب بلند خواندى
هامش
( 127 ) جبّار ، صورت فلكى جبّار كه در تابستان ، در آخر شب ، در جنوب شرقى آسمان ديده مىشود ، و زيباترين صورت فلكى است .
( 128 ) به تو داورى مىبرم .