سوم - در وجه قسمت
( 1 ) هر كه را در هفتهاى يك ختم باشد ، قرآن را هفت حزب كند ، كه صحابه قرآن را حزبها كردندى .
و آمده است كه عثمان - رضى اللّه عنه - در شب آدينه آغاز كردى و از سورة البقرة تا مائدة بخواندى ، [ 458 ] و در شب شنبه از انعام تا هود ، و شب يك شنبه از يوسف تا مريم ، و شب دوشنبه از طه تا طسم موسى و فرعون « 46 » ، و شب سهشنبه از عنكبوت تا صاد ، و شب چهارشنبه از تنزيل تا الرحمن ، و شب پنج شنبه ختم كردى . و ابن مسعود هم هفت قسم كردى ، و لكن بر غير آن ترتيب .
و گفتهاند كه أحزاب قرآن هفت است : حزب اول ، سه سورت ، و حزب دوم [ پنج سورت ] ، و سوم ، هفت ، و چهارم ، نه ، و پنجم ، يازده ، و ششم ، سيزده ، و هفتم ، مفصّلات ، از ق تا آخر . و صحابه هم بر اين جمله كردندى و همچنين خواندندى ، و در اين باب خبرى از پيغامبر - عليه السلام - وارد است . و اين پيش از آن بود كه اخماس « 47 » و عواشر « 48 » و أجزاء « 49 » ساختند .
و هر چه جز اين است محدث است .
چهارم - در نبشتن
( 2 ) مستحب است كه قرآن را خوب و مبيّن نويسند ، و در نقط و علامات به سرخى و غير آن باكى نيست ، چه در آن تزيين و تبيين است و خوانندگان را از لحن « 50 » و خطا مانع مىباشد . و حسن و ابن سيرين اخماس و عواشر و أجزاء را انكار كردندى .
و مترجم مىگويد : مذهب بو حنيفه همچنين است . نقّاطى « 51 » و تعشير « 52 » نزديك وى مكروه است .
و روايت كردهاند كه شعبى و إبراهيم « 53 » نقاط [ سرخ ] و استدن أجرت آن را كراهيت داشتندى ، و گفتند كه قرآن را مجرد داريد . و گمان در حق ايشان آن است كه فتح اين باب را از بيم آن كه به احداث زيادتها ادا كند كراهيت مىداشتند ، و مىخواستند كه اين در مطلقا بسته باشد
هامش
( 46 ) سورهء قصص 28 ، كه در آن داستان موسى و فرعون آمده است و سوره با طسم آغاز مىشود .
( 47 ) اخماس ، پنج آيتها .
( 48 ) عواشر ، اعشار ، ده آيتها .
( 49 ) أجزاء ، سى جزء قرآن .
( 50 ) لحن ، خطا كردن در خواندن و اعراب ، بيوكندن ( بيفكندن ) اعراب .
( 51 ) نقّاطى ، نقطه گذارى .
( 52 ) تعشير ، ده آيه كردن قرآن .
( 53 ) إبراهيم نخعى .