كلمه ياد نيايد ، پس مردمان به شعر و سرود و اخبار جاهليت رجوع كنند ، پس دجال بيرون آيد و در عقب آن عيسى نزول فرمايد و او را بكشد . و توقع حصول قيامت در آن حال همچنان باشد كه توقع ولادت از آبستنى نزديك شده به زادن .
و در خبر است : استكثروا من الطّواف بهذا البيت قبل ان يرفع ، فقد يهدم مرّتين و يرفع في الثّالثة .
اى ، طواف خانه بسيار كنيد پيش از آن كه وى را بردارند ، چه دو بار وى را ويران كنند ، و سوم بار وى را بردارند . و على كرم اللّه وجهه - روايت [ 405 ] كرد كه پيغامبر - عليه السلام - گفت حكاية عن اللّه عزّ و جلّ : إذا أردت ان أخرّب الدّنيا بدأت ببيتى فخرّبته ثمّ أخرّب الدّنيا على اثره . اى ، چون خواهم كه دنيا را خراب گردانم ، ابتدا از خانهء خود كنم ، پس در عقب آن دنيا را خراب گردانم .
فضيلت مقام [ به ] مكه و كراهيت آن
( 1 ) اهل خوف و احتياط مقام [ به ] مكه را كراهيت داشتهاند ، براى سه معنى :
يكى بيم ملالت و سآمت [ و الفت بيت ] . چه ديدن آن چون بسيار اتفاق افتد روا كه وقعى و تعظيمى نماند . و براى آن عمر - رضى اللّه عنه - حجّاج را چون از حج فارغ شدندى بزدى و گفتى : اى اهل يمن ، به يمن خود باز گرديد ، و اى اهل شام ، به شام ، و اى اهل عراق ، به عراق . و براى اين معنى قصد كرده بود كه مردمان را از بسيارى طواف مانع باشد ، و مىگفتى كه مىترسم كه از بس كه مردمان با اين خانه انس گيرند آن را در [ دلشان ] احترامى نباشد .
دوم برانگيختن اشتياق به « 21 » مفارقت آن ، تا نشاط معاودت منبعث شود ، و دواعى مراجعت توفر پذيرد . « 22 » چه حق تعالى خانه را مقصدى گردانيده است تا مرّة بعد اولى و كرّة بعد اخرى به دو رجوع نمايند ، و خود را از آن مستغنى ندانند . و يكى از علما گفت : تو [ در ] شهر خود باشى و دل تو مشتاق مكه و متعلق خانهء خداى ، به از آن بود كه در مكه باشى و تو مقام آن را كاره و دل تو به جايى ديگر متعلق . و يكى از سلف گفت : بسيار كس است كه به خراسان باشد و بدين خانه نزديكتر از طواف كنندهء آن بود . و گفتهاند كه حق تعالى را بندگانند كه كعبه گرد ايشان طواف كند ، و در حضرت الهى بدان تقرّب نمايد .
هامش
( 21 ) به ، با ، به وسيلهء .
( 22 ) توفر پذيرد ، زياد شود .