مقبول باشد .
و در حديثى مسند از طريق اهل بيت آمده است : اعظم النّاس ذنبا من وقف بعرفة و ظنّ أنّ اللّه عزّ و جلّ لم يغفر له . اى ، بزرگ گناهترين مردمان آن كس است كه به عرفه بايستد و گمان برد كه حق تعالى وى را نيامرزيده است . و ابن عباس - رضى اللّه عنه - از پيغامبر - عليه السلام - روايت كرد : ينزل على هذا البيت في كلّ يوم مائة و عشرون رحمة : ستّون للطّائفين و أربعون للمصلّين و عشرون للنّاظرين . اى ، هر روز بر اين خانه صد و بيست رحمت نازل شود : شصت طواف كنندگان را ، و چهل نماز گزاران را ، و بيست بينندگان را .
و در خبر است : استكثروا من الطّواف بالبيت فانّه من اقلّ شيء تجدونه في صحفكم يوم القيامة و أغبط عمل تجدونه . اى ، طواف خانه بسيار كنيد ، چه آن اندكترين چيزى است كه روز قيامت در جرايد خود خواهيد يافت و مغبوطترين عملى . و براى اين ، طواف بر سبيل ابتدا - بيرون « 6 » حج و عمره - مستحب است . و در خبر است : من طاف أسبوعا حافيا حاسرا كان له كعتق رقبة ، و من طاف أسبوعا في المطر غفر له ما سلف من ذنوبه . اى ، هر كه هفت بار طواف كند سر و پاى برهنه ، ثواب او چون ثواب آزاد كردن بندهاى باشد ، و هر كه هفت بار طواف كند در باران ، گناه متقدم او آمرزيده شود . و گفتهاند كه حق تعالى چون گناه بندهاى را در موقف بيامرزد ، هر بندهاى در آن موقف كه آن گناه كرده باشد بيامرزد . و يكى از سلف گفت : چون عرفه روز آدينه باشد ، همهء اهل عرفه را بيامرزند ، و [ آن ] فاضلترين روزى بود در دنيا ، و پيغامبر - عليه السلام - [ 402 ] حجّة الوداع در اين روز كرده است ، و ايستاده بود كه آيت نازل شد :
الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ
« 7 » .
و روزى يكى از اهل كتاب گفت كه اگر اين آيت بر ما منزل شدى ما روز نزول آن را عيدى ساختيمى . امير المؤمنين عمر - رضى اللّه عنه - گفت : گواهى مىدهم كه اين آيت روزى منزل شده است كه در وى دو عيد بود : عرفه و جمعه ، و پيغامبر - عليه السلام - به عرفه ايستاده بود و گفت :
اللّهمّ اغفر للحاجّ و لمن استغفر له الحاجّ .
و آمده است كه [ على ] بن موفق حجّى كرد براى پيغامبر - عليه السلام - پس پيغامبر را به خواب ديد . پيغامبر فرمود : اى پسر موفق براى من حج گزاردى ، و براى من تلبيه « 8 » گفتى ؟ گفت :
آرى . فرمود كه من روز قيامت مكافات آن بكنم . در موقف دست تو گيرم به بهشت برم ، در وقتى
هامش
( 6 ) بيرون ، سواى .
( 7 ) مائده 5 - 3 .
( 8 ) تلبيه ، لبيك گفتن در حج .