( 2 ) بسم اللّه الرحمن الرحيم ثناى بىمنتها مر خداى را كه از كلمهء توحيد براى بندگان خود [ حرزى ] و حصني پرداخت ، و از خانهء كعبه ايشان را مقصدى و محل امنى ساخت ، و كعبه را به تشريف تخصيص نسبت به ذات مقدس خود تكريم فرمود ، و طوف و زيارت آن را مانع عذاب و دافع عقاب گردانيد . و صلوات و تسليمات فراوان بر محمد مصطفى كه رحمت عالميان و پيشواى جهانيان است ، و بر اقربا و اصحاب او كه لشكركشان حقاند و راهبران خلق .
بدان كه حج از جملهء اركان و مبانى اسلام ، و عبادت عمر و خاتمت امر است ، و تمام اسلام و كمال دين . « 1 » و آيت
الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً
« 2 » در شأن وى نازل شده است . و پيغامبر - عليه السلام - در وى فرموده : من مات و لم يحجّ فليمت ان شاء يهوديّا و ان شاء نصرانيّا . اى ، هر كه حج ناگزارده ميرد ، خواه جهود ميرد خواه ترسا . و بس بزرگ باشد عبادتى كه به فقد آن [ كمال ] دين مفقود شود ، و تارك آن با جهود و ترسا در ضلالت برابر باشد . و سزاوار بود كه عنايت در شرح آن و تفصيل اركان و سنن و آداب و فضايل و اسرار آن مصروف شود . و جملهء آن در سه باب منكشف گردد ، به توفيق بارى تعالى :
باب اول در فضايل حج و فضايل مكه و خانهء كعبه و اركان و شرايط وجوب آن باب دوم در اعمال ظاهر بر ترتيب از مبدأ سفر تا بازگشتن به خانه باب سوم در آداب دقيق و اسرار پوشيده و اعمال باطن آن و ما به باب اول آغاز كنيم .
هامش
( 1 ) مايهء تمام بودن اسلام و كامل بودن دين .
( 2 ) مائده 5 - 3 .