يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّباتِ ما كَسَبْتُمْ وَ مِمَّا أَخْرَجْنا لَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَ لا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ وَ لَسْتُمْ بِآخِذِيهِ إِلَّا أَنْ تُغْمِضُوا فِيهِ
« 132 » . اى ، اى آنان كه گرويدهايد ، نفقة كنيد از چيزهاى پاكيزه كه كسب كردهايد و از آن چه ما بيرون آورديم براى شما از زمين ، و قصد مكنيد كه از بد نفقة دهيد ، و آن چه شما آن را نستانيد مگر با كراهيت و شرم ، به جهت پروردگار خود اختيار مكنيد . و معنى اغماض اين است .
و در خبر است كه سبق درهم مائة ألف درهم . اى ، يك درم سبقت گيرد بر صد هزار درم . و آن بدان بود كه آدمى آن را از حلالتر و بهترين مال خود به رضا و شادى بيرون كند . و باشد كه صد هزار درم از مال خود - كه آن را مكروه دارد - خرج كند و اين بر آن دلالت كند كه او حق تعالى را به چيزى كه محبوب او باشد اختيار نكرده است . و براى آن ، حق تعالى نكوهيده است گروهى را كه آن چه مكروه داشتهاند مخصوص او گردانيدهاند . و گفته :
وَ يَجْعَلُونَ لِلَّهِ ما يَكْرَهُونَ وَ تَصِفُ أَلْسِنَتُهُمُ الْكَذِبَ أَنَّ لَهُمُ الْحُسْنى لا
- بعضى قرّاء بر « لا » وقف كردهاند براى تكذيب ايشان ، پس آغاز نموده و گفته -
جَرَمَ أَنَّ لَهُمُ النَّارَ
. « 133 » اى ، خاص كردن ايشان به حق تعالى آن چيزى را كه مكره دارند ، براى ايشان آتش را حاصل و كسب نمايد « 134 »
وظيفت هشتم آن كه صدقه كسى را دهد كه ثواب آن مضاعف شود ،
( 1 ) و بر آن اقتصار ننمايد كه از عموم [ أصناف ] هشت صنف باشد . چه در عموم ايشان خصوصى بود . پس خصوص اين صفات را رعايت بايد كرد ، و آن شش صفت است .
صفت اول آن كه پرهيزكارى باشد روى از دنيا بگردانيده و براى [ تجارت ] آخرت مجرّد شده .
پيغامبر - عليه السلام - گفت : لا تأكل الاّ طعام تقيّ [ 366 ] و لا يأكل طعامك الاّ تقيّ . اى ، بايد كه جز طعام پرهيزكارى نخورد ، و جز پرهيزكارى طعام تو نخورد . زيرا كه پرهيزكار [ را ] بدان مال تو پرهيزكارى قوت گيرد ، و تو در طاعت وى شريك شوى بدانچه وى را يارى داده باشى . پيغامبر -
هامش
( 132 ) بقره 2 - 267 .
( 133 ) نحل 16 - 62 .
( 134 ) همهء مطالب « وظيفت هفتم » كه با دو ستاره مشخص شده از نسخهء موزهء بريتانيا افتاده است ، بنا بر اين تنها نسخهء خطى كتابخانهء مجلس - با مقابلهء آن با متن عربى - براى تكميل اين قسمت مورد استفاده قرار گرفت .