سبقتني إلى الجنّة ؟ قال بلال لا اعرف شيئا الاّ انّى لا أحدث وضوء الاّ أصلّي عقيبه ركعتين ، او كما قال . « 324 » اى ، در بهشت رفتم بلال را ديدم [ 343 ] گفتم : به چه سابق شدهاى ؟ گفت : هيچ چيزى نمىدانم جز آن كه هيچ وضويى نسازم كه نه در عقب آن دو ركعت بگزارم ، يا چنان كه گفت .
ششم - دو ركعت در رفتن و بيرون آمدن خانه .
( 1 ) دو ركعت در رفتن در خانه و بيرون آمدن از آن . بو سلمه از بو هريره روايت كرد كه پيغامبر - عليه السلام - گفت : إذا خرجت من منزلك فصلّ ركعتين تمنعانك مخرج السّوء فإذا دخلت إلى منزلك فصلّ ركعتين تمنعانك مدخل السّوء . اى ، چون از خانه بيرون آيى دو ركعت نماز كن كه تو را از بدى بيرون آمدن نگاه دارد ، و چون به خانه در روى دو ركعت نماز كن تا تو را از بدى در آمدن مانع بود . و هر كارى با وقع كه ابتدا كرده شود همين حكم دارد . و براى اين در إحرام ، و آغاز سفر ، و باز گشتن از سفر - در مسجد پيش از رفتن خانه - گزاردن دو ركعت آمده است .
و يكى از بزرگان اگر لقمهاى تناول كردى ، يا شربتى آب خوردى دو ركعت بگزاردى . و همچنين در [ هر ] كارى كه آغاز كرده شود ، بايد كه به ذكر خداى در آن تبرك كرده آيد . و كار بر سه مرتبه است :
يكى آن كه بارها مكرر شود ، چون خوردن و آشاميدن . و در آن ابتدا به بسم اللّه بايد كرد . پيغامبر - عليه السلام - گفت : كلّ امر ذى بال لم يبدأ فيه بسم اللّه فهو أبتر . اى ، هر كارى مقصود كه در آغاز آن ذكر خداى نباشد أبتر بود .
دوم آن چه بسيار مكرر نشود ، و آن را وقعى بود ، چون عقد نكاح و ابتداى نصيحت و مشورت .
مستحب آن باشد كه اول آن حمد خداى بود ، چنان كه پدر دختر گويد : الحمد للَّه و الصّلاة على رسول اللّه زوّجتك ابنتي . و قابل « 325 » نكاح گويد : الحمد للَّه و الصّلاة على رسول اللّه قبلت النّكاح . و در اداى پيغام و نصيحت و مشورت ، عادت صحابه - رضى اللّه عنهم - آن بود كه اول حمد گفتندى .
هامش
( 324 ) در شرح زبيدى : و في بعض نسخ هنا زيادة ( او كما قال ) و هي زيادة حسنة يؤتى بها للتّأدب مع كلام رسول اللّه صلى اللّه عليه و سلّم .
( 325 ) قابل ، پذيرنده .