و چون احاديث كه [ در آن ] وارد شده است شناخته آمد تقدير را معنيى نباشد ، چه پيغامبر - عليه السلام - گفته است : الصلاة خير موضوع « 284 » فمن شاء اكثر و من شاء اقلّ .
مترجم مىگويد كه موضوع [ 329 ] به رفع گفتهاند ، و بر اين وجه صفت « خير » باشد ، و به جرّ نيز ، و بر اين وجه مضاف إليه بود .
پس اختيار هر مريدى از اين نمازها بر اندازهء رغبت او تواند بود در خير . و در اين چه ياد كرديم ظاهر شد كه بعضى مؤكدتر است [ از بعضى ] . و آن چه مؤكدتر بود ترك آن بعيدتر باشد ، خاصه كه نوافل جبران فرايض است ، و فرايض بدان كمال مىپذيرد . و كسى كه نوافل بسيار نكند فرايض او بىجبران بماند .
ششم وتر
( 1 ) انس مالك گفت كه پيغامبر - عليه السلام - پس از نماز خفتن سه ركعت وتر بگزاردى ، در ركعت اول سبّح اسم ربّك الاعلى خواندى ، و در دوم قل يا ايّها الكافرون ، و در سوم قل هو اللّه احد . و در خبر است كه پس از وتر دو ركعت نماز نشسته گزاردى . و در بعضى روايتها « مربع « 285 » نشسته » آمده است ، و در بعضى اخبار بر اين جملت است كه چون خواستى كه در فراش رود بخزيدى ، و بر فراش پيش از خفتن دو ركعت بگزاردى ، و در آن إذا زلزلت ، و ألهيكم التّكاثر ، و به روايتي قل يا ايّها الكافرون خواندى . و وتر بريده و پيوسته ، به يك سلام و دو سلام « 286 » روا باشد .
مترجم مىگويد : به نزديك بو حنيفه - رضى اللّه عنه - جز سه ركعت پيوسته - چنان كه سه ركعت نماز شام است - روا نباشد . و پيغامبر - عليه السلام - وتر ، يك ركعت و سه ركعت و پنج ركعت ، و همچنين طاقها تا يازده ركعت گزارده است ، و در « سيزده » روايت متردد است ، و در حديثى شاذ ، هفده ركعت آمده است .
و اين ركعتها ، كه مجموع آن را وتر نام كرديم ، نماز شب او بوده است ، و تهجد آن است . و تهجد شب سنتى مؤكده است . و در « كتاب اوراد » فضل آن بخواهد آمد .
و در فاضلتر [ خلاف است ] . و گفتهاند كه يك ركعت فاضلتر ، چه از
هامش
( 284 ) خير ما وضعه اللّه من العبادات ( شرح زبيدى ) .
( 285 ) مربع ، چهار زانو .
( 286 ) پيوسته به يك سلام ، بريده به دو سلام ( شرح زبيدى ) .