شده است .
و پيغامبر گفته است : إذا سمعتم النداء فقولوا مثل ما يقول المؤذّن . اى ، چون ندا شنويد مثل آن چه مؤذن گويد بگوييد . و گفتن مثل آن چه مؤذن گويد محبوب است ، مگر در حىّ على الصّلاة و حىّ على الفلاح كه در جواب آن : لا حول و لا قوّة الاّ باللّه [ گويد ] . و در جواب قد قامت الصّلاة : أقامها اللّه و ادامها ما دامت السّموات و الارض . و در جواب الصّلاة خير من النّوم : صدقت و بررت . و در حال فارغ شدن مؤذن بگويد : اللهمّ بحقّ هذه الدّعوة التامّة و الصّلاة القائمة آت محمدا الوسيلة و الفضيلة و الرّفعة و المقام المحمود الّذي وعدته .
و سعيد مسيّب گفت : هر كه در زمين بيابان نماز گزارد دو فريشته از راست و چپ وى نماز گزارند . و چون بانگ نماز و قامت بگويد صفهاى فريشتگانى كه به دو اقتدا كنند چون كوهها باشند . [ 249 ]
فضيلت فريضه
( 1 ) قال اللّه تعالى :
إِنَّ الصَّلاةَ كانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتاباً مَوْقُوتاً
« 5 » . اى ، نماز بر مؤمنا فرض موقّت « 6 » است .
و پيغامبر - عليه الصلاة و السلام - گفت : خمس صلوات كتبهنّ اللّه تعالى على العباد فمن جاء بهنّ و لم يضيّع منهنّ شيئا استخفافا بحقّهنّ كان له عهد عند اللّه ان يدخله الجنّة و من لم يأت بهنّ فليس له عند اللّه عهد ان شاء عذّبه و ان شاء ادخله الجنّة . اى ، حق تعالى پنج نماز بر بندگان فريضه كرده است . هر كه آن را اقامت نمايد و چيزى را از آن ، از روى سبك داشت حق آن ، ضايع نگرداند وى را در حضرت حق تعالى عهدى بود كه او را در بهشت برد . و هر كه آن را اقامت ننمايد در حضرت حق تعالى او را عهدى نباشد : اگر خواهد او را عذاب فرمايد ، و اگر خواهد در بهشت برد .
و نيز گفت : مثل الصّلوات الخمس كمثل نهر عذب غمر بباب أحدكم يقتحم فيه كلّ يوم خمس مرّات فما ترون ذلك يبقى من درنه قالوا لا شيء قال فانّ الصّلوات الخمس تذهب بالذّنوب كما يذهب الماء الدّرن .
اى ، پنج نماز چون جوى آب خوش بسيار است كه بر در يكى از شما بود ، و او روزى پنج بار در آن [ اقتحام ] نمايد ، چه پنداريد كه از خاز او چه باقى ماند ؟ گفتند چيزى نماند . فرمود كه پنج نماز گناهان را همچنان پاك كند كه آب خاز را .
هامش
( 5 ) نساء 4 - 103 .
( 6 ) موقّت ، هر چيز كه داراى وقت و هنگام باشد .