هواى ملاهى . و جماعتى از علما را مىبينى كه جامههاى فاخر مىپوشند و مىگويند كه بدين تجمل در خوارى مبتدعان و مخالفان مىكوشند ، و جام تقرب به حضرت حق تعالى مىنوشند . و اين كارى است كه آن روز معلوم شود كه سراير و ضماير منكشف گردانند ، و آن چه در گورهاست بر انگيزند ، و آن چه در سينههاست تحصيل كنند . پس در آن حال ، نقد عيار دار از قلب نبهره پيدا آيد . نعوذ باللّه از رسوايى روزى كه عرض أكبر باشد .
ششم خازى كه در بندهاى پشت انگشتان باشد . عرب پس از طعام دست كمتر شستى ، و بدان سبب خاز فراهم آمدى . پيغامبر شستن آن فرمود .
هفتم شوخى كه در سرهاى انگشتان و زير ناخن بود . عرب را در هر وقت « 101 » ناخن پيرايى حاضر نبودى ، و شوخ در آن جمع شدى . پيغامبر براى چيدن ناخن ، و نتف زير بازو ، و حلق عانة « 102 » چهل روز به وقت كرد . « 103 » و لكن فرمود كه زير ناخن پاك دارند .
و در اثر آمده است كه پيغامبر را وحى ديرتر رسيد . و چون جبرئيل بيامد فرمود كه چگونه وحى بر شما نازل شود و شما بندهاى انگشتان نمىشوييد ، و زير ناخنان پاك نمىداريد ، و زردى دندان به مسواك زايل نمىكنيد ! امت خود را بفرماى تا اين چيزها به جاى آرند - و « اف » شوخ ناخن است و « تف » شوخ گوش - و حق تعالى گفت :
فَلا تَقُلْ لَهُما أُفٍّ
. اى ، به شوخ ناخن ايشان را عيب مكن . و در قول ديگر : از ايشان متأذى مشو ، چنان كه از شوخ ناخن متأذى شوى .
هشتم وسخى كه در همهء تن بود ، از خوى و گرد راه . و ازالت آن به گرمابه باشد . و در رفتن گرمابه باكى نيست . صحابه - رضى اللّه عنهم - در گرمابههاى شام رفتهاند . و بعضى گفتهاند : نعم البيت بيت الحمّام يطهّر البدن و يذكر النّار . نيكو خانهاى است گرمابه ، تن را پاك گرداند و از آتش ياد دهد . اين سخن از بو دردا و بو ايوب انصارى روايت كردهاند . و بعضى گفتهاند : بئس البيت بيت الحمّام يبدى العورة و يذهب الحياء . و اين بيان آفت وى است . و از طلب فايدهء آن باكى نباشد چون از آفت آن احتراز كرده شود . و لكن بر كسى كه در گرمابه رود واجبات و سنن است .
و واجب بر او چهار چيز است دو در عورت خود ، و دو در عورت ديگرى .
هامش
( 101 ) در هر وقت ، همواره ، هميشه .
( 102 ) حلق عانة ، ستردن موى زهار .
( 103 ) وقت تعيين كرد .