[ 120 ] 3 . قطعهاى دربارهى رگ زدن كه در دستنويسى عبرى بهجا مانده است [ 4908 ]
نسخه : مونيخ ، نك :
Magazin f . d . Wiss . d . Judentums
، 12 / 195 ؛ اشتاين اشنايدر ، در :
Virchow's Archiv
، 124 / 1891 م / 477 .
9 ارسطو 2012
دربارهى نقشى كه آثار ارسطو در پزشكى عربى دارد هنوز حتى يك بررسى مقدماتى هم انجام نگرفته است . ما در اين مقام به همين اندازه اكتفا مىكنيم كه خوانندگان را به فصلهاى جانورشناسى و گياهشناسى كتاب حاضر و نيز جلد چهارم ، كه در آنجا آثار ارسطو در اين باب به زبان عربى آمده است ، احاله دهيم و در اينجا تنها از چند نوشتهى مجعول منسوب به ارسطو كه تأثير آنها را تا زمان رنسانس مىتوان دنبال كرد ، ياد مىكنيم .
منابع : ابن ابى اصيبعه ، 1 / 69 - 67 ؛ گورلت ، تاريخ جرّاحى ، 1 / 95 - 293 ؛ پوشمان / نويبورگر / پاگل ، 1 / 284 - 282 .
آثار :
[ 121 ] 1 . المسائل الطبيعية المسمّاة بما بال [ 4909 ]
ظاهرا ترجمهى حنين بن اسحاق ( قس : ابن ابى اصيبعه ، 1 / 199 ، س 4 از پايين ) ؛ رازى اين مسائل را اينگونه توضيح مىدهد : « من كتاب ينسب إلى ارسطاطاليس في المسائل الطبيعيه » ( الحاوى ، 10 / 54 ) ؛ « در اين كتاب هرگونه مطلبى كه به انسان و حيوان ارتباط پيدا مىكند ، و همچنين موضوعهاى پزشكى به صورت پرسش و پاسخ مطرح مىشود » .
نسخه : تهران ، مجلس 6149 ( ص 22 - 3 ، 1292 ه ) ؛ مجلس ، طباطبايى 634 ( ص 44 - 42 ) ؛ دانشگاه 419 ( گ 94 - 91 ، نك : فهرست ، 3 / 337 - 335 ) ؛ مشهد ، رياضيات 378 يا 5542 ( ص 74 - 48 ، 1107 ه ) ؛ تهران ، دانشكدهى حقوق 72 - ب ( گ 159 ر - 156 پ ، 1294 ه ) ؛ شيراز ، كتابخانهى خاندان ( دوازدهمين مقاله در مجموعه ، نك : دانشپژوه ، در : نشريه ، 5 / 287 ) ؛ بغداد ، متحف ( 10 ) 952 ( 1055 ه ، نك : سومر ، 15 / 25 ) ؛ كابل ، كتابخانهى سلطنتى ( نك : مجلة معهد المخطوطات العربية ، 2 / 20 ) ؛ رامپور ، طب ( 2 ) 172 ( نك : فهرست ، 1 / 489 ) ؛ همچنين « 1 » تهران ، دانشكدهى الهيات ( 27 ) 129 ج ( نك : فهرست ، 1 / 642 ) ، همان ، مجموعهى 649 د ( نك : فهرست ، 1 / 650 ) .
نقلقولهاى ديگرى در الحاوى ، 1 / 92 ، 231 ؛ 2 / 172 ؛ 3 / 166 ؛ 5 / 120 ، 218 ؛ 6 / 67 ، 86 ، 115 ، 160 ؛ 7 / 223 ، 231 ، 235 ؛ 8 / 34 ، 117 ؛ 9 / 106 ، 117 ؛ 10 / 282 ؛ 11 / 107 ؛ 12 / 123 ؛ 13 / 25 ؛ مونيخ 275 ( به خط عبرى ، 28 گ ) 28 پرسش را در بر دارد .
هامش
( 1 ) . از افزودههاى مندرج در انتهاى ج 5 .